Frontiers, Persbericht, 20 maart 2018

De ontdekking van een cruciale link tussen chronisch vermoeidheidssyndroom en lagere schildklierhormoonwaarden geeft hoop op behandeling voor deze vaak voorkomende, doch invaliderende ziekte.

Nieuw onderzoek toont een link aan tussen symptomen van chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en lagere schildklierhormoonwaarden. De studie, gepubliceerd in Frontiers in Endocrinology [vakblad endocrinologie, n.v.d.r.], toont aan dat CVS, een aandoening met onbekende oorzaak, verklaard kan worden door lagere schildklierhormoonwaarden, maar niet hetzelfde is als schildklierziekte. Deze bevinding kan bekeken worden als een eerste stap naar het vinden van een behandeling voor deze invaliderende ziekte waarvoor geen erkende behandeling bestaat.

Chronisch vermoeidheidssyndroom is een vaak voorkomende ziekte, gekenmerkt door lange periodes van zwakte, vermoeidheid en malaise. De diagnose wordt voornamelijk gesteld op basis van symptomen en het uitsluiten van onderliggende medische aandoeningen, eerder dan op labotesten en lichamelijk onderzoek.

Interessant genoeg lijken een aantal van de symptomen op die van hypothyreoïdie , een aandoening waarbij de schildklier niet genoeg schildklierhormoon aanmaakt. Bij hypothyreoïdie probeert het lichaam de schildklieractiviteit op te drijven door meer schildklierstimulerend hormoon [TSH, n.v.d.r.] af te scheiden. Dit gebeurt echter niet bij patiënten met chronisch vermoeidheidssyndroom.

Door dit onderscheid in schildklierstimulerende activiteit kwamen de studieauteurs tot de hypothese dat chronisch vermoeidheidssyndroom veroorzaakt wordt door verminderde activiteit van schildklierhormonen in de afwezigheid van schildklierziekte.

Onder leiding van Dr. Begoña Ruiz-Núñez aan het Universitair Medisch Centrum Groningen in Nederland, vergeleken de onderzoekers schildklierfunctie en ontstekingsmarkers tussen 98 CVS-patiënten en 99 gezonde controlepersonen. Opvallend genoeg hadden de CVS-patiënten lagere serumwaarden van bepaalde belangrijke schildklierhormonen zoals tri-joodthyronine (T3) en thyroxine (T4), maar normale waarden van schildklierstimulerende hormonen.

Bijkomende analyses toonden aan dat CVS-patiënten een lagere urinaire jodiumstatus en lichte ontsteking vertoonden, een mogelijke weerspiegeling van de symptomen van patiënten met hypothyreoïdie. Deze CVS-patiënten hadden echter relatief hogere waarden van een ander schildklierhormoon dat “reverse T3” of rT3 heet. Dit bleek te wijten aan een verschuiving in hormoonproductie: het lichaam verkoos T4 om te vormen tot rT3 in plaats van T3 te produceren. De lage T3-waarden gevonden bij CVS-patiënten, gekoppeld aan deze omschakeling naar rT3 zou kunnen betekenen dat T3-waarden ernstig verminderd zijn in de weefsels.

“Een van de sleutelelementen van onze studie is dat onze observaties standhielden bij sensitiviteitsanalyses om de sterkte na te kijken van het verband tussen CVS en schildklierparameters en lichte ontsteking”, zegt Dr. Ruiz-Núñez.” “Dit maakt onze testresultaten behoorlijk wat sterker.”

De onderzoekers geloven dat het opnemen van patiënteninformatie, zoals ziekteduur, een correlatie mogelijk zou maken met hun biochemische profiel. Verder, ondanks het feit dat de studie een link aantoont tussen chronisch vermoeidheidssyndroom en lage waarden van belangrijke schildklierhormonen, blijft een definitieve oorzaak van CVS onbekend.

Als de bevindingen van de studie bevestigd worden door bijkomend onderzoek, zou het de weg vrij kunnen maken voor een behandeling voor chronisch vermoeidheidssyndroom.

Overzicht van de studiemethoden en resultaten dat een link aantoont tussen symptomen van CVS en lagere schildklierhormoonwaarden © Ruiz-Núñez et al., 2018

Voor meer details, en het volledige vakrapport, contacteert u Frontiers:

Emma Duncan

press@frontiersin.org

Science Communications Manager

T +41 21 510 17 04

Commentaar van ME Association:

ME Association, 20 maart 2018

Dr Charles Shepherd, Medisch Ere-Adviseur, ME Association.

Dit nieuwe onderzoek naar schildklierhormonen bij ME/CVS betekent een belangrijke stap vooruit in ons begrip van hormonale afwijkingen in deze ziekte.

We wisten al dat er bij ME/CVS afwijkingen zijn rond het hormoon cortisol. Toch hebben routinematige bloedonderzoeken op schildklierfunctie er altijd op gewezen dat schildklierhormonen niet getroffen zijn.

Positie van de schildklier.

Daarom wordt behandeling met schildklierhormoon (thyroxine) niet aangeraden bij ME/CVS, omdat het ernstige neveneffecten kan veroorzaken bij mensen met normale schildklierfunctie.

Dit nieuwe onderzoek toont een defect aan in de activiteit van de schildklierhormonen (o.a. de omzetting van het ene schildklierhormoon naar het andere – T4 naar T3), eerder dan eigenlijke schildklierziekte.

Als deze bevindingen gerepliceerd kunnen worden door andere onafhankelijke onderzoeksgroepen, suggereert het dat voorzichtig gebruik van schildklierhormoon geëvalueerd moet worden in een klinische studie, omdat het een doeltreffende manier zou kunnen zijn om tenminste een subgroep van mensen met ME/CVS te behandelen.

Het Ramsay Research Fund van ME Association financiert onderzoek naar de oorzaak en het omgaan met ME/CVS en staat positief tegenover subsidieaanvragen voor onderzoek dat zich richt op de opvolging van deze bevindingen.
Het huidige standpunt van ME Association over schildklierfunctie en het gebruik van thyroxine voor ME/CVS kan u lezen in een nieuwe brochure die gedownload kan worden op onze website.
We hebben vorig jaar ook op onze website informatie uitgelicht over schildklierfunctie en hypothyreoïdie.

Opnieuw gepubliceerd met vriendelijke toestemming van de Britse ME Association.

Engelse versie beschikbaar op hun website: www.measociation.org.uk

Het onderzoek:

Hogere prevalentie van “laag T3-syndroom” bij patiënten met chronisch vermoeidheidssyndroom: Een patiënt-controle-onderzoek

Auteurs:

Begoña Ruiz-Núñez^{1, 2}*, Rabab Tarasse¹, Emar Vogelaar ³, Janneke Dijck-Brouwer¹, Frits Muskiet¹

Laboratoriumgeneeskunde, Universitair Medisch Centrum Groningen, Nederland,
Healthy Institute, Madrid, Spanje,
Europees Laboratorium voor Nutrienten (ELN), Bunnik, Nederland.

Front. Endocrinol., 20 March 2018 | https://doi.org/10.3389/fendo.2018.00097

Received: 28 November 2017 | Accepted: 27 February 2018 |

Published: 20 March 2018

Abstract:

Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) is een heterogene ziekte met onbekende oorza(a)k(en). CVS-symptomen lijken op een hypothyreoïde toestand, mogelijk als gevolg van chronische (lichte) (metabolische) ontsteking.

We bestudeerden 98 CVS-patiënten (21-69 jaar, 21 mannen) en 99 controles, gepaard volgens leeftijd en geslacht (19-53 jaar, 23 mannen). We maten parameters van schildklierfunctie, (metabolische) ontsteking, darmwandintegriteit en nutriënten die schildklierfunctie en/of ontsteking beïnvloeden.

Het meest opvallend was, dat CVS-patiënten gelijkaardige TSH vertoonden, maar lagere FT3 (mediaanverschil 0.1%), TT4 (11.9%), TT3 (12.5%), %TT3 (4.7%), SPINA-GD (14.4%), SPINA-GT (14.9%), 24-uurs urinair jodium (27.6%) en hoger rT3 (13.3%). FT3 lager dan de referentiewaarden, consistent met het “laag T3-syndroom”, werd gevonden bij 16 van de 98 CVS-patiënten vs. 7 van de 99 controles (OF 2.56; 95% CI=1.00 – 6.54). De meeste observaties bleven behouden in twee gevoeligheidsanalyses met strengere afkappingswaarden voor BMI [Body Mass Index, n.v.d.r.], hsCRP [marker voor lichte ontsteking, n.v.d.r.] en WBC [witte bloedcellen, n.v.d.r.].

We vonden mogelijk bewijs voor (chronische) lichte metabolische ontsteking (ferritine en HDL-C). FT3, TT3, TT4 en rT3 correleerden positief met hsCRP bij CVS-patiënten en alle proefpersonen. TT3 en TT4 waren positief gerelateerd aan hsCRP bij controles. Laag circulerend T3 en de schijnbare omslag van T3 naar rT3 kan een weerspiegeling zijn van sterker verlaagde T3-waarden.

De huidige bevindingen komen mogelijk overeen met de recente metabolische studies die wijzen op een hypometabolische toestand. Het lijkt op een milde vorm van “niet-thyreoïdaal ziektesyndroom” en “laag T3-syndroom”, wat voorkomt bij een subgroep van hypothyreoïdiepatiënten die T4 monotherapie krijgen.

Onze studie moet door anderen bevestigd en uitgebreid worden. Indien bevestigd, kunnen studies met bijv. T3 en jodiumsupplementen aangewezen zijn.

Citeren?

Ruiz-Núñez B, Tarasse R, Vogelaar EF, Janneke Dijck-Brouwer DA and Muskiet FAJ (2018) Higher Prevalence of “Low T3 Syndrome” in Patients With Chronic Fatigue Syndrome: A Case–Control Study. Frontiers in Endocrinology, 9:97. doi: 10.3389/fendo.2018.00097

[HTML] [PDF]