Coxiella burnetii (de bacterie die Q-koorts veroorzaakt) infecteert op natuurlijke wijze landbouwdieren, zoals geiten, schapen en koeien. Bij mensen wordt gesuggereerd dat de bacterie kan bijdragen aan postinfectieuze syndromen zoals ME/cvs. Een disfunctie van het autonome zenuwstelsel speelt mogelijk een rol bij chronische Coxiella-gerelateerde ziekten.
Onderzoekers uit Servië hebben een studie uitgevoerd om de autonome functies te beoordelen bij personen met polymorfe symptomen (bijv. vermoeidheid, cognitieve stoornissen, spierpijn), dysautonomie of ME/cvs die serologisch bewijs hadden van een acute infectie met Coxiella burnetii.
Methoden
In totaal werden 156 deelnemers geëvalueerd, waaronder 100 patiënten met specifieke IgM-antilichamen tegen Coxiella burnetii, plus 56 gezonde controlepersonen van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht. 35 personen uit de Coxiella-groep hadden ME/cvs, hoewel in de paper niet wordt vermeld welke criteria, indien van toepassing, werden gebruikt om de diagnose te bevestigen. Er wordt wel vermeld dat “de ME/cvs-patiënten niet vanaf het moment van infectie werden gevolgd; de infectie werd retrospectief bevestigd door middel van serologie in plaats van prospectieve monitoring.”
Alle deelnemers ondergingen de volgende tests/analyses:
- Cardiovasculaire autonome reflextests (CART)
Niet-invasieve tests om te beoordelen hoe het autonome zenuwstelsel het hart en de bloedvaten reguleert in reactie op verschillende fysiologische stressfactoren. De CART-onderdelen omvatten een beoordeling van het sympathische zenuwstelsel (handgreeptest, orthostatische hypotensietest) en een beoordeling van het parasympathische zenuwstelsel (Valsalva-manoeuvre, hartslagreactie bij diepe ademhaling, hartslagreactie bij het gaan staan). - Hartslag- en bloeddrukmeting per hartslag
Omvat individuele metingen van hartslag en bloeddruk in realtime, waardoor plotselinge veranderingen in deze parameters, de baroreflexfunctie en reacties op houding/stress zichtbaar kunnen worden. - 24-uurs Holter-ECG
Draagbaar apparaat dat het hartritme gedurende 24 uur registreert. - Hartslagvariabiliteit
Meting van de variatie in tijd tussen hartslagen.
Aanvullende test in de Coxiella-groep:
- Kanteltafeltest
De gouden standaardtest voor POTS – hierbij worden de hartslag (HS) en bloeddruk (BD) van een persoon gemeten terwijl deze vastgebonden is aan een speciale tafel die geleidelijk kantelt van liggend naar rechtopstaand
Bevindingen
- Autonome disfunctie kwam significant vaker voor in de Coxiella-groep, waaronder personen met ME/cvs, dan in de controlegroep.
- De disfunctie betrof voornamelijk de parasympathische tak van het autonome zenuwstelsel.
- Bijna alle autonome tests, met uitzondering van het Valsalva-manoeuvre (een onderdeel van de parasympathische beoordeling), lieten significant afwijkende resultaten zien in de Coxiella-groep in vergelijking met de controlegroep.
- De hartslag was significant hoger in de Coxiella-groep. Hoewel de hartslagvariabiliteit op lange termijn (waarschijnlijk 24 uur) niet significant verschilde tussen de groepen, was de hartslagvariabiliteit op korte termijn consistent met een stoornis van het autonome zenuwstelsel in de Coxiella-groep.
Conclusie
De onderzoekers stellen dat de bevindingen “suggereren dat een infectie met Coxiella burnetii aanhoudende autonome disfunctie kan veroorzaken, wat mogelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van ME/cvs en syncope bij getroffen personen. Verder longitudinaal onderzoek is nodig om de pathofysiologische mechanismen en klinische implicaties te verduidelijken.”
Niettemin is het belangrijk te vermelden dat correlatie niet altijd gelijk staat aan causaliteit en dat het mogelijk is dat ook andere ziekteverwekkers een rol spelen. In het artikel wordt erkend dat “eerdere studies een verband hebben aangetoond tussen disfunctie van het autonome zenuwstelsel en meerdere ziekteverwekkers, waaronder SARS-CoV-2, Borrelia burgdorferi, HSV, VZV en Mycoplasma pneumoniae, evenals andere zoönotische agentia zoals Brucella spp…”
© ME Research UK, 16 februari 2026. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
