ME Association, 31 juli 2017
Afgelopen maand is een eerste evaluatie gepubliceerd over een biomarkerdatabase-initiatief van EUROMENE en het zal leiden tot een betere samenwerking tussen ME/cvs-onderzoeksgroepen in Europa. De review wees ook op gebreken in huidig onderzoek, stelde mogelijke verbeteringen voor en vestigde de aandacht op het grote gebrek aan financiering voor ME/CVS-onderzoek in het algemeen.
EUROMENE (Het Europese ME-netwerk) is een samenwerkingsverband van onderzoekers en artsen uit 17 Europese landen, dat zich richt op het bevorderen van samenwerking en onderzoek naar ME/cvs. Ze worden gefinancierd door COST ( European Cooperation in Science and Technology), een non-profit organisatie, en deze initiële studie heeft een database opgeleverd van alle ME/cvs-gerelateerde biomarkeronderzoeken in Europa, waarop, naar zij hopen, toekomstig onderzoek gebaseerd zal worden.
Twee leden van EUROMENE zijn in afwachting van een subsidie van de ME Association’s Ramsy Research Fund. Dr. Eliana Lacerda is een lid van het Britse ME/cvs Biobank-team aan de London School Hygiene and Tropical Medicine en Dr. Elisa Oltra uit Spanje onderzoekt micro-RNA in PBMCs en exosome-verrijkte vesikels in personen met ernstige ME/cvs.
Biomarkers, wetenschappelijke markeerders
Biomarkers zijn meetbare indicatoren van de staat van ziekte in het lichaam, zoals bepaalde metabolieten of specifieke genen, en kunnen gebruikt worden voor diagnose, classificatie van subtypen, als prognose-indicatoren en bij het voorspellen van reactie op behandeling. Een goed voorbeeld van een biomarker is hoge bloeddruk als een indicator van het risico op beroerte.
De zoektocht…
De onderzoekers voerden een uitgebreide zoektocht uit naar publicaties over biomarkers van de afgelopen 5 jaar en verzamelden in totaal 39 actieve ME/cvs-studies uit 17 verschillende landen.
Deze studies werden vervolgens ingedeeld in vier categorieën van biomarkers; Immunologische, infectiegerelateerde, metabole en neurologische (zie Fig). De meerderheid van de biomarkerstudies lijkt op dit moment voornamelijk gericht te zijn op immunologische en metabole markers.
Studies over immuunmarkers onderzochten immunoglobulines, autoantilichamen en cytokines. De meeste studies over infectiemarkers waren gericht op XMRV en bevestigden de afwezigheid van dit virus in Europese ME/cvs-cohorten.
Neurologische biomarkerstudies richtten zich op neurotransmitterregulatie en de studies over metabole markers omvatten mitochondriale disfunctie, oxidatieve stress en cortisolregulatie.
Onder het vergrootglas
De meeste van de studies in deze evaluatie waren verkennend van aard, waardoor het aantal patiënten dat werd gebruikt in elke studie, laag was en de controlegroepen vaak niet goed werden gepaard op geslacht en leeftijd, wat een significant effect op de resultaten kan hebben.
Sommige studies rapporteerden ook inconsistente gegevens, waardoor enkele bevindingen die werden gerapporteerd in één studie, niet konden worden bevestigd in andere studies. Veel van de gevonden biomarkers toonden afwijkingen in subgroepen van patiënten, en niet in alle patiënten, of hadden een brede overlapping met gezonde controlegroepen, en waren dus niet specifiek voor ME/cvs-patiënten. Deze subgroepen van patiënten kunnen een gevolg zijn van verschillen in de oorzaken van de ziekte (uitgelokt door infectie versus niet uitgelokt door infectie ).
Al deze redenen, samen met het feit dat tot nu toe slechts enkele kleine studies zijn uitgevoerd, zouden kunnen verklaren waarom er geen bruikbare biomarker is gevonden. Daarom, concludeert de studie, zijn er strategieën nodig ter verbetering van de kwaliteit en de vergelijkbaarheid van deze biomarkerstudies – zie tabel hieronder.
Strategieën voor het ontwikkelen van een diagnostische biomarker voor ME/cvs
- Standaardisatie van monsterafname en testprocedures
- Gebruik van een uniforme klinische gevalsdefinitie
- Gebruik van vragenlijsten om symptomen en ernst te beoordelen en subgroepen te definiëren
- Stratificatie van patiënten naar geslacht, begin van ziekte en duur van ziekte
- Gebruik naar geslacht en leeftijd gepaarde controlegroepen.
- Voldoende grote steekproeven en vooraf gedefinieerde hypotheses (statistische kracht)
- Bevestiging van resultaten in valideringsstudies en multicentrische cohortstudies
- Combinaties van biomarkers bestuderen, reactiepadanalyses of functionele studies uitvoeren.
De zoektocht gaat door…
Hoewel er geen biomarker voor diagnostisch gebruik is gevonden, biedt dit project een platform voor vooruitgang van onderzoek en verbetering van toekomstige studies.
Er waren echter enkele veelbelovende eerste resultaten, die later tot iets heel spannends zouden kunnen uitgroeien. Interessant waren de metabole studies die consequent verschillende genderspecifieke patronen blootlegden, die een weg voor verder onderzoek zouden kunnen zijn.
Bovendien kunnen recente studies die meer soorten metabolieten analyseren, specifieke veranderingen aantonen in ME/cvs-patiënten, die kunnen wijzen op een mogelijk gezamenlijk en specifiek metabolisch profiel.
De schrijvers stellen een bredere aanpak voor om – in plaats van op zoek te gaan naar een enkele diagnostische biomarker – verschillende reactiepaden te analyseren die samen een palet van diagnostische markers vormen.
Waar komt het op neer?
Deze paper is een fantastische stap in de goede richting. EUROMENE brengt ME/cvs- onderzoekers uit heel Europa bij elkaar om samen te werken op kernpunten en probeert een hoger niveau van onderzoek neer te zetten – dat is hard nodig – en sluit af met een zeer belangrijke boodschap: dat de belangrijkste reden voor de versnipperdheid in kleine studies te wijten is aan gebrek aan financiële middelen.
“Om onderzoek te bevorderen, is het van cruciaal belang om de financiering voor ME/cvs te verhogen, die momenteel nog steeds ver onder de financieringsbudgetten van de meeste andere ernstige ziekten ligt bij zowel de Europese als de Amerikaanse financieringsagentschappen, zoals de National Institutes of Health (NIH).”
U kunt de volledige paper waarin een overzicht van al het gepubliceerde onderzoek is opgenomen in de database, hier lezen.
© ME Association. Vertaling tanto, redactie abby en zuiderzon, ME-gids.
Opnieuw gepubliceerd met vriendelijke toestemming van de Britse ME Association. Engelse versie beschikbaar op hun website: www.measociation.org.uk
