Hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) is een medische behandeling waarbij patiënten pure zuurstof inademen in een drukkamer. De hogere druk dan normaal zorgt ervoor dat er meer zuurstof in de longen en de bloedbaan terechtkomt, waardoor het naar beschadigd of zuurstofarm weefsel kan worden getransporteerd om het genezingsproces te versnellen.
Hoewel hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) een bewezen en effectieve behandeling is voor aandoeningen zoals diabetische voetulcera en koolmonoxidevergiftiging, blijft de werkzaamheid ervan bij aandoeningen zoals ME/cvs onderwerp van voortdurende discussie.
Terugblik op onze update van 2023
We meldden eerder dat we voor ME/cvs alleen geen conclusies konden trekken over de effectiviteit van hyperbare zuurstoftherapie (HBOT), omdat het onderzoek op dit gebied ontoereikend en tegenstrijdig was. We meldden ook mogelijke voordelen voor long covid. Een recent gerandomiseerd, placebo-gecontroleerd, dubbelblind onderzoek heeft dit echter in twijfel getrokken. In dit onderzoek werd geëvalueerd of tien sessies HBOT de gezondheidsgerelateerde levenskwaliteit, symptomen en fysieke prestaties op korte en lange termijn konden verbeteren. Uiteindelijk bleek dat personen met long covid geen grotere verbetering in fysieke functie vertoonden dan degenen die een placebo kregen (gemeten met de RAND-36-schaal). Destijds werd ook opgemerkt dat, hoewel HBOT veelbelovend leek voor fibromyalgie, de onderzoeksmethoden niet robuust genoeg waren.
Nieuwe bevindingen bij ME/cvs
Een recente kleinschalige studie naar hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) bij ME/cvs heeft daarentegen positieve resultaten opgeleverd. Aan dit observationele onderzoek namen 30 personen met ME/cvs en 30 qua leeftijd en geslacht overeenkomende controlepersonen deel. Zij ondergingen in totaal 40 HBOT-sessies.
De klinische uitkomsten werden beoordeeld bij aanvang, tijdens de behandeling en vier weken na de behandeling. De resultaten toonden significante verbeteringen aan in fysiek functioneren (gemeten met de SF-36-schaal), inspanningscapaciteit, spierkracht en informatieverwerkingssnelheid.
Bovendien toonde hersenbeeldvorming (MRI) na de behandeling een verschuiving naar gezonde controlepatronen in de thalamus, wat correleerde met de waargenomen positieve klinische responsen. De onderzoekers stelden dat dit de hypothese ondersteunt dat “functionele thalamische ontregeling bijdraagt aan de pathofysiologie van ME/cvs en mogelijk gemoduleerd kan worden door hyperbare zuurstoftherapie”, wat een duidelijke basis vormt voor toekomstige gecontroleerde studies om de therapeutische werkzaamheid te bevestigen.
Beperkingen van de studie en toekomstig onderzoek
De erkende beperkingen van de onderzoekers waren onder andere: een kleine steekproefomvang, een observationeel, niet-gecontroleerd onderzoeksontwerp, wat de generaliseerbaarheid en de causale interpretatie van de bevindingen beperkte. Bovendien werden zeer ernstig getroffen personen niet in de studie opgenomen en bestond het cohort voornamelijk uit personen met post-COVID ME/cvs (volgens de Canadese consensuscriteria), wat de toepasbaarheid van de bevindingen op het volledige spectrum van ernstgraden en ME/cvs als gevolg van andere infectieuze of niet-infectieuze triggers kan beïnvloeden. Hun methoden maakten geen volledige contextualisering van hersennetwerken mogelijk, wat de interpretatie van de resultaten beperkt. De onderzoeksgroep voert momenteel onderzoek uit met een verbeterde methodologie.
© ME Research UK, 17 juni 2026. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
Citeren?
Kim, L., Cammà, G., Peters, C.K. et al. Hyperbaric oxygen therapy improves clinical symptoms and functional capacity and modulates thalamic connectivity in ME/CFS: a prospective cohort study. J Transl Med 24, 744 (2026). https://doi.org/10.1186/s12967-026-08324-6
