29 juni 2026.
De ophef over het Wired-artikel over lichaam-geest-therapieën voor long covid blijft sudderen. “The Truth About Long Covid” [De waarheid over long covid], gepubliceerd op 1 juni, stelde dat dit soort interventies mensen zou kunnen genezen, maar dat boze patiënten de wetenschap hebben gecensureerd en de voortgang van het onderzoek hebben geblokkeerd. Het artikel riep felle tegenreacties op, niet in de laatste plaats van de populaire columnist Zeynep Tufekci van de New York Times, die het “empirisch zwak” noemde en een verhitte discussie met de auteur voerde op X. (De auteur, Alan Levinovitz, is hoogleraar godsdienstwetenschappen aan de James Madison University in Virginia.)
Vorige week riep David Putrino, neurowetenschapper en directeur revalidatie-innovatie bij het Mt Sinai Health System in New York, en een vooraanstaand onderzoeker naar mogelijke biomedische mechanismen achter long covid, op sociale media op tot intrekking van het artikel. Zijn oproep kwam als reactie op een open brief aan Wired, geplaatst door Scott Hugo, een advocaat gespecialiseerd in woonrechten uit Oakland, Californië, die zelf aan long covid lijdt.
In zijn eigen brief schreef Hugo: “Ik heb meer dan twee jaar lang de verwoestende gevolgen van long covid doorstaan; ik schrijf dit pleidooi om ‘De pijnlijke waarheid over long covid in te trekken [vetgedrukt in het origineel] vanwege de schade die het al heeft aangericht bij mensen met long covid (en de bredere gemeenschap van chronisch zieken) en de schade die het zal blijven aanrichten als Wired het blijft promoten en ondersteunen.” Hij noemde het artikel “misleidend” en “onjuist”. (Hugo stuurde zijn brief privé naar Wired en publiceerde hem openbaar nadat hij geen reactie had ontvangen.)
Onlangs publiceerde Hugo een tweede brief – deze keer gericht aan de medewerkers van Wired in plaats van aan de directie. (TOEVOEGING: Ik vergat te vermelden dat deze tweede brief een paar verwijzingen en links bevatte naar mijn eerdere blogberichten over het artikel.)
Naast het initiatief van Hugo heeft een petitie op change.org, waarin wordt opgeroepen tot intrekking, meer dan 2000 handtekeningen verzameld.
Vorige week publiceerde Fairness & Accuracy in Reporting (FAIR), een progressieve nieuwswaakhondorganisatie, ook een artikel getiteld “Media Won’t Stop Psychologizing Long Covid” [De media blijven long covid maar psychologiseren] van schrijfster en onderzoeksjournaliste Justine Barron. Het artikel belichtte de trend van spraakmakende verhalen in grote media die de vraag stellen of long covid wel echt een biomedische aandoening is en zogenaamde “biopsychosociale” interventies promoten, waarbij de versie in Wired slechts de meest recente uiting is.
Dit is wat Putrino in zijn verklaring over het artikel schreef:
“Het is ongebruikelijk voor mij om op te roepen tot het intrekken van een media-artikel, maar wanneer ik geconfronteerd word met zo’n overduidelijk bevooroordeeld en gebrekkig stuk journalistiek dat bovendien een podium krijgt van kwaadwillende personen die de #LongCovid-gemeenschap schade berokkenen, wordt dat noodzakelijk.
“Helaas heeft WIRED ervoor gekozen om een artikel door hun redactieproces te laten komen dat feitelijk onjuist is en is geschreven door een niet-deskundige met een bekende vooringenomenheid en een geschiedenis van het verspreiden van een psychosomatische kijk op long covid.”
“Daarnaast heeft hij sindsdien online schokkend gedrag vertoond: hij heeft ernstig zieke mensen die zich verzetten tegen de misinformatie die hij in zijn artikel verspreidt, gemanipuleerd en bespot. De auteur beweert dat de negatieve reacties op zijn artikel zijn gelijk bewijzen, maar zelfs dat is een berekende en oneerlijke houding. Stel dat ik een artikel zou schrijven waarin ik beweer dat ‘roken emfyseem geneest, maar ik mag er niet over praten’, zou WIRED dat dan publiceren? Dit is geen overdrijving – dit geeft een accurate weergave van de invalshoek van het artikel en de daaropvolgende houding van de auteur wanneer hij met kritiek wordt geconfronteerd.”
“Ik ben ervan overtuigd dat WIRED, als wetenschappelijk nieuwsmedium, beter zou moeten zijn dan dit. Luister alstublieft naar de patiënten, wetenschappers en artsen die oproepen tot intrekking van dit onjuiste artikel.”
Wired bestempelt een fout ten onrechte als een spelfout
Ik verwacht hier niet veel van Wired. Wat er tot nu toe is gebeurd, overtuigt me er niet van dat Wired, ongeacht zijn reputatie, “beter is dan dit”, zoals Putrino beweerde. Ik neem aan dat enkele van de belangrijkste voorstanders en longcovidbelangenorganisaties in het land privé contact hebben opgenomen met Wired om het artikel te bespreken, zoals gebruikelijk is in dergelijke situaties. Ervan uitgaande dat dit is gebeurd, zijn er tot nu toe geen merkbare gevolgen geweest.
Wired heeft al nagelaten te reageren op wat overduidelijk een ernstige schending van de journalistieke ethiek en praktijk is. Het artikel bekritiseerde een niet nader genoemde hoogleraar in de rechten omdat ze wetenschappelijk onderzoek zou hebben geschaad, verzuimde de basisprincipes van de journalistiek te volgen door haar niet om een reactie te vragen, en gaf vervolgens genoeg details over haar om haar naam binnen enkele seconden te kunnen achterhalen – waarmee ze in feite publiekelijk aan de schandpaal werd genageld. In een reeks ongevoelige reacties op X deed Levinovitz de kritiek op zijn acties af als “onnozel” en “absurd”. (Ik heb hier over deze situatie geschreven.)
De schendingen van beroepsnormen en ethiek zijn overduidelijk voor iedereen die de basiscursus journalistiek heeft gevolgd – of voor iedereen met gezond verstand. Wired begrijpt ongetwijfeld dat Levinovitz en de redactie hier een fout hebben gemaakt. Maar ze hebben de twee e-mails die ik heb gestuurd met vragen hierover, genegeerd.
Zelfs de manier waarop Wired correcties heeft verwerkt, is veelzeggend, en dat in het nadeel van het tijdschrift. Sinds de publicatie heeft Wired het artikel op twee plaatsen aangepast: het woord ‘encefalitis’ vervangen door ‘encefalomyelitis’ en mijn functietitel in Berkeley veranderd van ‘docent’ naar ‘senior fellow’.
Wired corrigeerde beide fouten kort nadat ze onder de aandacht van de redactie waren gebracht na de publicatie van het artikel op 1 juni. Dat is prijzenswaardig. Maar ze plaatsten pas op 9 juni een bericht over de correcties. Die onverklaarbare vertraging is niet prijzenswaardig. Het is standaardprocedure om een correctiebericht te publiceren wanneer een correctie wordt gepubliceerd. Daarmee laat de publicatie aan lezers weten dat de redactie zich inzet voor transparantie én nauwkeurigheid.
In de vertraagde melding gaf Wired een verkeerde voorstelling van zaken. In de melding stond dat het tijdschrift “de spelling van ME/cvs had gecorrigeerd”. Dat is onzin – “encefalitis” is geen spelfout van “encefalomyelitis”. Dit zijn twee aparte, hoewel verwante, woorden met een verschillende betekenis. Hier zijn enkele voorbeelden van daadwerkelijke spelfouten van “encefalitis”: “encphalitis”, “ncephalitis”, “encephalits”, enzovoort.
Dit was dus geen spelfout – het was een overduidelijke verkeerde benaming. Het hele artikel ging over long covid en ME/cvs, maar toch slaagden Levinovitz en Wired erin de naam van een van deze twee aandoeningen te verminken. Proberen dit af te doen als een reeks slordige typefouten is ongepast. Het is ook een belediging voor de intelligentie van de lezers. Om het bot te zeggen: het is een leugen. Wired weet uiteraard dat dit geen geval van een spelfout was.
Als Wired niet eens eerlijk kan zijn bij het erkennen van fouten en het doorvoeren van correcties, zou het naïef zijn om eerlijkheid te verwachten in de manier waarop ze omgaan met de bredere kwesties rond het artikel.
© David Tuller voor Virology Blog. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
