Bron:

| 4972 x gelezen

Donderdag 27 juni is de tweeëntwintigste uitzending van Wetenschap voor Patiënten op initiatief van de ME/cvs Vereniging met Prof. Visser te bekijken. Het thema van deze uitzending is:

ME & hartkloppingen

Bekijk de video (10:31) door op onderstaande afbeelding te klikken:

http://www.youtube.com/watch?v=rh0AEuAkNho

Prof. Dr. Visser geeft antwoord op vragen m.b.t. ME/cvs en hartkloppingen.

Disclaimer: Deze video bevat geen diagnostische of therapeutische informatie over uw eigen medische situatie. Het kan nooit ter vervanging dienen van een persoonlijk consult. Leg vragen, klachten of symptomen tijdig voor aan uw behandelend arts. (Lees meer op http://bit.ly/R5Mwzj)

Hou het forum in de gaten wanneer er chatmogelijkheid is met Prof. visser om vragen te stellen: Normaal gezien is er chatmogelijkheid steeds daags nadien, vrijdag, van 17u tot 17.30u!

Vragen kunnen steeds worden gemaild naar wvp@me-cvsvereniging.nl of twitter naar @WvPatienten. 


Transcript College 22:

ME & hartkloppingen

Webcollege van Prof. Dr. F. Visser, uitgezonden op 27 juni 2013

gevolgd door vragen en antwoorden

Waar komen hartkloppingen vandaan?

Waar ik het nu met name over wil hebben, is dat veel ME/cvs patiënten er last van hebben dat het hart in rust te snel klopt. Daarnaast kun je ook hartkloppingen voelen als het hart overslaat, onregelmatig slaat, of even op hol slaat, maar dat wordt in college drie besproken. Nu wil ik het hebben over het feit dat bij ME/cvs patiënten de hartslag in rust te hoog kan zijn.

Het hartritme in rust

Wat valt er te zeggen over het hartritme in rust?

Bij gezonde mensen, dus mensen zonder  ME/cvs klachten, is er een enorme variatie van de hartslag. Bij sommige mensen kan de hartslag  50 slagen per minuut zijn, bij anderen is de hartslag gewoonlijk 75 tot 80 slagen per minuut. Dat is voor elk individu verschillend en dat is normaal.

Maar bij patiënten met ME/cvs klachten kán het dus voorkomen dat de hartslag hoger is dan verwacht. Uit onderzoeken is gebleken dat de hartslag in rust bij ME/cvs patiënten gemiddeld hoger is dan die bij gezonde mensen. Daarbij moet aangetekend worden dat ook hierin een hele grote variatie is. Maar als een patiënt in rust bijvoorbeeld een hartslag van boven de 100 heeft  – wat voorkomt – dan is dat uiteraard een sterk abnormaal gegeven.

Daarnaast is het belangrijk dat het niet alleen een fenomeen is dat overdag optreedt. Onderzoeken hebben namelijk aangetoond dat bij ME/cvs-patiënten de hartslag ook ‘s nachts, terwijl ze rusten en slapen, hoger is dan bij gezonde mensen. Het is dus een reëel fenomeen bij ME/cvs patiënten. 

Wat is de verklaring voor een hogere hartslag?

Er zijn meerdere  factoren bij betrokken.

  1. Ten eerste is het zo dat het hart, en met name het hartritme, wordt bepaald door twee hersenzenuwen. Een stimulerende hersenzenuw en een hartslagremmende zenuw. Deze twee zenuwen worden respectievelijk de sympathicus en de nervus vagus genoemd. De sympathicus zorgt voor versnelling van het hartritme en de nervus vagus zorgt voor remming van de hoogte van de hartslag.

    De balans tussen deze twee zenuwen bepaalt hoe hoog, onder welke omstandigheid, op een zeker moment de hartslag is. Als de sympathicus (ook wel de stresszenuw genoemd) sneller gaat vuren, gaat het hartritme omhoog. Maar omdat tegelijk de nervus vagus op het hart afvuurt, kan het zijn dat als de nervus vagus trager gaat vuren, zonder dat er een verandering optreedt in de frequentie waarmee de sympathicus vuurt, alleen al daardoor de hartslag hoger wordt. Het gaat dus in feite om een balans tussen deze twee zenuwen. En elke verstoring of verandering van die balans leidt tot een andere hartslag.

    Bij ME/cvs patiënten is aangetoond dat de sympathicus actiever is, maar dat ook de nervus vagus minder snel vuurt ten opzichte van gezonde mensen. Dus beide factoren spelen een rol. Dat is oorzaak nummer één.

  2. Oorzaak nummer twee is de aanwezigheid van stresshormonen in het bloed, ook wel catecholaminen genoemd. Deze hormonen in het bloed verhogen de hartslag. Het is bij ME/cvs-patiënten aangetoond dat de hoeveelheid catecholaminen die zich in het bloed bevinden, hoger is dan bij gezonde mensen. Dus ook deze factor draagt bij tot de verhoging van de hartslag.
  3. Een derde en interessante factor is dat bij ME/cvs patiënten de hoeveelheid bloed in het lichaam aangetoond minder kan zijn. Daar waar gezonde mensen, uitgaande van een gemiddeld postuur, ongeveer vijf liter bloed in het lichaam hebben, is in meerdere onderzoeken aangetoond dat de hoeveelheid bloed in het lichaam bij ME/cvs patiënten lager kan zijn. Ik heb daar zelf ook in het verleden onderzoek naar kunnen doen, en bij één patiënt was zelfs een derde minder bloed in het lichaam aanwezig. Dat kun je aantonen met allerlei ingewikkelde technieken, maar dat staat er nu even buiten.

    Als er minder bloed in het lichaam circuleert, zal ook de hoeveelheid bloed die per slag naar het hart gaat minder zijn. Per slag wordt minder bloed door het hart uitgepompt. De hartslag en het hart is één, maar de hoeveelheid bloed die het lichaam vraagt, wordt met name bepaald door de vraag naar zuurstof en voedingsstoffen van alle organen bij elkaar. Dus als de hoeveelheid bloed per hartslag minder is, moet om een zekere hoeveelheid bloed aan het lichaam te leveren het hart de hartslag verhogen. Dat is oorzaak nummer drie. Bij ME/cvs patiënten, zal waarschijnlijk ten gevolge van de verminderde hoeveelheid bloed in het lichaam de hartslag omhoog gaan om de verminderde hoeveelheid bloed die het hart per slag uitpompt te compenseren.

  4. Tenslotte, en dat is ook heel vaak aangetoond,  hebben ME/cvs patiënten in feite een verstoord immuunsysteem, en het immuunsysteem is heel vaak geactiveerd. Het activeren van het immuunsysteem gaat gewoonlijk gepaard met een verhoging van de hartslag. Dat is oorzaak nummer vier.

Samenvattend: de hersenzenuwen, de hoeveelheid stresshormonen in het bloed, de hoeveelheid bloed in het lichaam en de activatie van het immuunsysteem zorgen ervoor dat de hartfrequentie in rust sowieso verhoogd is.

Wat is hier aan te doen?

Wat is er aan die hoge hartslag te doen. Ten eerste is het belangrijk om andere oorzaken van een verhoging van de hartslag uit te sluiten, als mensen daar tenminste last van hebben. Als  je voelt dat de hartslag verhoogd is, is het verstandig om je toch door de huisarts of de specialist te laten onderzoeken. Want bloedarmoede, een te snel werkende schildklier, nervositeit, kunnen bijvoorbeeld allemaal de hartslag doen verhogen. Dus dat moet als eerste uitgesloten worden.

Als dat eenmaal uitgesloten is en het is een intrinsiek onderdeel van de aandoeningen,  dan zijn er in feite twee mogelijkheden. Ten eerste kan je ter geruststelling zeggen: ‘ik weet dat het bij me hoort, ik weet dat het een onderdeel is van mijn ME/cvs probleem’. En als je er niet teveel last van hebt, kun je jezelf het beste geruststellen en geen medicatie gebruiken. Maar als mensen er héél veel last van hebben, dan kun je met hartslagverlagende medicatie zoals bètablokkers als Metropolol, calciumantagonisten als Verapamil, en het hele nieuwe middel Ivabradine proberen de hartslag te verlagen. Dit is succesvol, maar er is één máár bij.

Áls de hartslag verhoogd is vanwege het feit dat er minder bloed in het lichaam is, en je dan de hartslag verlaagt, verlaag je daarmee ook de circulatie en de hoeveelheid bloed die het hart uitpompt. Het kan dus een tweesnijdend zwaard zijn. Bij sommige mensen is dat niet het geval en heeft het meer te maken met een activatie van het zenuwstelsel, van de hersenen. Bij die mensen kan het wel helpen. 

Dus als er niet al teveel klachten zijn, zou ik er gewoon niets aan doen. En als het zeer hinderlijk is medicatie proberen en nauwlettend in de gaten houden of deze medicamenten het gewenste effect hebben.

Waar komt het bonkende gevoel van het hart vandaan?

Zoals ik al eerder heb gezegd, zijn de hoeveelheid stresshormonen, de catecholaminen in het bloed verhoogd, en zij verhogen niet alleen de hartslag, maar ook de samentrekkingskracht van het hart. Het hart kan veel krachtiger per slag kloppen, en  dit kan gevoeld worden door patiënten. Verder komt het heel vaak voor dat bij een krachtige hartslag het hart als het ware even de borstkas aantikt en dat kan naast een onaangenaam gevoel, ook zeker het gevoel van bonken veroorzaken.

Het is dus een onschuldig en normaal verschijnsel en hangt samen met de toename van de contractiekracht van het hart.

Verklarende woordenlijst:

Catecholaminen: verzamelnaam voor de sympathische neurotransmitters noradrenaline, adrenaline en dopamine.

nervus sympathicus of sympathicus: deel van het zenuwstelsel dat het lichaam in een staat van paraatheid brengt door het hart te stimuleren en de ademhaling te versnellen. Daarentegen vertraagt de s. de werking van de spijsvertering.

nervus vagus of vagus: de zwervende of dwalende zenuw, het tiende hersenzenuwpaar dat een rol speelt bij de ademhaling. , de spijsvertering en de hartslag

Bron: © ME/cvs Vereniging, www.me-cvsvereniging.nl


College 22: Vraag & Antwoord

De dag na de uitzending van college 22 konden er via een chatkanaal vragen aan prof. Visser worden gesteld. Vragen en antwoorden treft u hier.

V: Een aantal patiënten klaagt over meer hartritmestoornissen als zij op hun linkerzij liggen. Kent u dat fenomeen, en zo ja, is het te verklaren?

FC Visser: Dat komt doordat het hart liggend op de linkerzijde tegen de borstkas aan komt te liggen. En daardoor voel je het beter.

Een tweede maar ingewikkelde verklaring is dat door het liggen op de linkerzijde de grote lichaamsader iets geknikt is, en dan moet het hart iets harder pompen om het bloed af te leveren. Ik heb dat zelf geprobeerd uit te zoeken maar ik vond in pompkracht geen verschil bij rug en linkerzij ligging. Dus de eerste verklaring is wat mij betreft de juiste.

V: Is het dan beter om op de rechter kant te liggen, of maakt dat niet uit?

FC Visser: Het maakt niet uit: links, rechts of op de rug. Maar als je je er prettiger bij voelt…

V: Hoe werken ontstekingen in op de bloedsomloop?

FC Visser: De ontstekingen verhogen de bloedsomloop door allerlei ingewikkelde enzymen. Daarnaast is bij een ontsteking de vraag naar bloed groter in het betreffende orgaan.

V: Hoe werken ze precies in op de bloedsomloop? Kunt u iets over die enzymen zeggen?

FC Visser: De ontstekingen kunnen b.v. koortsverhogend werken. De koorts geeft dan een verhoging van de cardiale output, dat is het aantal liters wat het hart per minuut uitpompt. Hier zijn o.a. cytokines,  interleukines  en TNF alfa bij betrokken.

V: Kan bij ME/cvs-patiënten het sympathische zenuwstelsel ook gestimuleerd worden door een te veel aan stikstofmonoxide?

FC Visser: Uiteraard want door de CO wordt zuurstof niet meer aan de rode bloedcellen gebonden: dus gaat het lichaam pogen te herstellen en proberen meer zuurstof aan te leveren.

V: De vraag was naar het mogelijke effect van NO. Is u daar iets van bekend?

FC Visser: ahh NO dus. Dat is een heel centraal molecuul om de bloedvaten te verwijden.

V: Wanneer iemand sinds kort enorme pijnen in de benen heeft, door de kuiten heen naar de lies, en de linkerarm kunnen dit hart- dan wel bloedsomloopklachten zijn? (beweegt veel, wandelt 2 uur per dag.)

FC Visser: Pijnen in benen en kuiten kunnen door adervernauwing veroorzaakt worden. Dus dat zou onderzocht moeten worden.

V: Uw college gaat over een te hoge hartslag, met name in rust. Het tegenovergestelde is ook vaak het geval, een te lage hartslag bij inspanning, of in ieder geval een hart dat niet sneller gaat kloppen bij inspanning. Kunt u dit verklaren?

FC Visser: Ja, dat is een hele goede vraag. Zoals eerder gezegd, de balans tussen sympathicus en nervus vagus kan verstoord zijn, dus ook in de richting van vertraging in plaats van versnelling.

V: Al komen ze bij u in de praktijk niet veel voor, wat zijn de meest voorkomende hartafwijkingen? Of hebben die helemaal geen relatie met ME?

FC Visser: De meest voorkomende hartafwijking is de mitralisklep-insufficiëntie. Deze komt relatief vaak voor bij ME/CVS. Daar hebben we het de vorige maal ook over gehad. Twee verklaringen: 1) bindweefsel aandoeningen (prolaps) en 2) ondervulling van de hartkamers door een verminderd bloedvolume.

V: Kan er bij langdurige infecties sprake zijn van een structurele verstoring van de bloedsomloop?

FC Visser: Ik weet niet of een langdurige infectie tot een structurele verstoring van de bloedsomloop leidt. Het enige wat ik kan bedenken is dat een chronische ontsteking tot een bloedarmoede lijdt. En dat dus tot een verhoging van de hartslag etc.

V: Heeft een eventueel kaliumtekort een verband met een te hoge hartslag?

FC Visser: Nee, er is naar mijn weten geen verband tussen kaliumtekort en een hoge hartslag.

V: U bent cardioloog, en kijkt daardoor vooral naar hart en bloedsomloop. Maar richt u zich ook op wat zich in het bloed kan bevinden, bv aan virussen en bacteriën, en wat voor invloed die op hart en bloedvaten kunnen hebben?

FC Visser: Als er bacteriën in het bloed rondzwemmen, kan dat zeker tot een ontsteking van het hart leiden: een zeer gevaarlijk ziektebeeld. Dat heb ik gelukkig nooit gezien bij ME/cvs-patiënten.

V: Krijgen hersenen door een verminderde bloeddoorstroming naar het hoofd de gehele dag hierdoor minder zuurstofrijk bloed? Wat zijn de gevolgen en wat op langere termijn?

FC Visser: Zeer goede vraag, daar ben ik naar op zoek. Ik denk (dus fantasie) dat een verminderde bloeddoorstroming tot veranderingen in de hersenen leidt. Dat is nog niet bekend bij de hersenen maar wel b.v. in het hart, de zogenaamde winterslaap.

V: Aan wat voor veranderingen moet ik dan denken?

FC Visser: In het hart is bekend dat de chronische verminderde bloedtoevoer tot allerlei grote veranderingen leidt. Zo neemt het aantal samentrekkende eiwitten sterk af, maar ze nemen weer toe bij herstel van de bloedtoevoer. En ik kan me dus voorstellen dat allerlei essentiële veranderingen ook in de hersencellen optreden.

V: Kunt u dat uitleggen, de winterslaap van het hart?

FC Visser: De winterslaap is een toestand van verminderde samentrekking van het hart door een chronisch tekort aan bloed en zuurstof.

V: Zou die “winterslaap” van het hart ook een reden kunnen zijn dat men zich in het voorjaar beter voelt, of staat dat er los van? Ik merk zelf een enorm verschil in hoe ik me voel afhankelijk van het seizoen.

FC Visser: Nee, ik heb bij zeer hoge uitzondering een adervernauwing gevonden die tot winterslaap van het hart leidt. Eigenlijk 1x. Dus nee, de winterslaap van het hart komt bij ME/cvs niet voor en heeft dus geen invloed op het seizoensgevoel.

V: Is er iets te doen aan slechte bloedcirculatie in de hersenen? b.v. een homeopathisch geneesmiddel?

FC Visser: Ik weet te weinig van homeopathische middelen af. Dus ik durf dat niet te zeggen.

V: Is verminderde bloeddoorstroming te zien op een EEG of MRI?

FC Visser: Een verminderde bloedtoevoer kan zeker met een speciale MRI bekeken worden.

V: Ik heb jaren een veel te hoge hartslag in rust gehad. Nu heb ik regelmatig tussendoor ook dat hij heel erg laag is in rust (tussen de 40 en 50). Wat kan de reden daarvan zijn?

FC Visser: Dat kom ik meerdere malen tegen, en ik heb er geen goede verklaring voor, behalve dat de balans van sympathicus en vagus de andere kant op is gegaan.

V: Regelmatig langdurig last van een bonkend hart waarbij gewaar zijn van de eigen hartslag.

Meest recente episode duurt nu al vier maanden, dag en nacht. Niets lijkt te helpen, ook rust, liggen of meditatie niet. Wat is de oorzaak van dit bonkende hart?

FC Visser: De oorzaak van het bonkend hart is waarschijnlijk 1) verstoring van de hersenzenuwen die het hart stimuleren 2) verhoging van de stresshormonen in het bloed en 3) verminderde hoeveelheid bloed in het lichaam.

V: Wat is er aan te doen?

FC Visser: Dat is dus lastig. Als iemand er veel last van heeft, probeer ik het met een aantal medicamenten, zoals betablokkers, verapamil, tildiem en ivabradine.

V: Kan je het bloedvolume een opkikker geven met elektrolyten en zo ja, is dat een tijdelijke of een blijvende oplossing?

FC Visser: Het is zeker belangrijk om voldoende zout en vocht in te nemen om ondervulling te voorkomen. Maar dat is alleen tijdelijk en helaas reageren er weinig mensen op. Maar niet geschoten is zeker geen doelpunt 🙂 Verder is het zo dat er een verslag verschenen is waarbij iemand elke dag een infuus kreeg……(barbaars) maar het hielp iets.

Bron: © ME/cvs Vereniging, www.me-cvsvereniging.nl


De volgende aflevering met Prof. Visser is op 22 augustus en heeft als onderwerp: ME en hartritmestoornissen.

Lees/Bekijk ook:

Alle transcripten van voorgaande afleveringen van prof. dr. De Meirleir zijn bij het betreffende college online te lezen of hier kunt u de PDF downloaden van alle colleges. Deze transcripten werden door de © ME/cvs Vereniging beschikbaar gesteld, inclusief de vraag- en antwoordsessies indien er chatmogelijkheid was.

Geef een antwoord

Zijbalk

Volg ons
ma
di
wo
do
vr
za
zo
m
d
w
d
v
z
z
28
29
30
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1
Geen Evenementen
Recente Links