Wanneer het lichaam een virus of andere ziekteverwekker tegenkomt, kan het immuunsysteem langdurige veranderingen ondergaan die bekend staan als getrainde immuniteit. Dit proces omvat epigenetische herprogrammering – het veranderen van genexpressie zonder het DNA zelf te veranderen – om aangeboren immuuncellen te helpen robuuster te reageren op toekomstige bedreigingen.
In een recent overzicht stellen Humer et al. voor dat bepaalde immuuncellen bij ME/cvs abnormaal hyperreactief kunnen zijn, wat bijdraagt aan de voortdurende activatie van het immuunsysteem en de ziektemechanismen.
Hoewel direct bewijs bij ME/cvs nog steeds beperkt is, bieden studies bij andere postinfectieuze, infectieuze en auto-immuunaandoeningen volgens de onderzoekers inzicht. Bij de review was bijzondere belangstelling voor COVID-19, waarbij patiënten die in het ziekenhuis waren opgenomen, maanden na herstel tekenen van getrainde immuniteit vertoonden, waarbij immuuncellen zoals monocyten hoge niveaus van ontstekingsmoleculen produceerden.
Gemeld bij andere ziekten:
- Q-koorts, een andere postinfectieuze ziekte, vertoont langdurige immuunactivatie en aanhoudende vermoeidheidssymptomen.
- De ziekte van Sjögren, een auto-immuunziekte gekenmerkt door vermoeidheid en droge mond en ogen, vertoont ook kenmerken van getrainde immuniteit. Sommige ME/cvs-patiënten delen overlappende symptomen en laboratoriummarkers met de ziekte van Sjögren.
Inzicht in deze veranderingen kan helpen om ME/cvs beter te begrijpen.
Beperkingen
- Directe studies naar ME/cvs zijn schaars – Het meeste bewijs komt van verwante aandoeningen zoals COVID-19 en auto-immuunziekten.
- Oorzaak of gevolg? – Het is onduidelijk of getrainde immuniteit en hyperresponsiviteit ME/cvs-symptomen veroorzaken of een gevolg zijn van de ziekte. Zoals eerder vermeld is getrainde immuniteit een normale reactie op infectie.
- Variabiliteit van patiënten – ME/cvs is een zeer heterogene aandoening en niet alle patiënten vertonen dezelfde immuunpatronen.
De onderzoekers suggereren dat toekomstig onderzoek zich zou moeten richten op het identificeren van getrainde immuniteitsmarkers – zoals epigenetische veranderingen en veranderd metabolisme – bij ME/cvs. Dit zou kunnen helpen bij het definiëren van subgroepen van patiënten, het ontwikkelen van nieuwe diagnostische hulpmiddelen en het ontdekken van meer gerichte behandelingen.
© ME Research UK, 24 april 2025. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
Citeren?
Humer B, Dik WA and Versnel MA (2025) Advocating the role of trained immunity in the pathogenesis of ME/CFS: a mini review. Frontiers in Immunology, 16:1483764. doi: 10.3389/fimmu.2025.1483764
