Een team van onderzoekers, waaronder Prof. Jo Nijs, Associate Prof. Andrea Polli, Jente Van Campenhout, en Jolien Hendrix – die allen onderzoeksfinanciering hebben ontvangen van ME Research UK – heeft een artikel gepubliceerd in het International Journal of Molecular Sciences. Daarin wordt onderzocht of veranderingen in genactiviteit die de DNA-sequentie zelf niet wijzigen (epigenetische modificaties), kunnen leiden tot ontregeling van een systeem dat centraal staat in de pijnregulatie (het endogene opioïde systeem) bij mensen met ME/cvs en fibromyalgie.

U kunt een samenvatting van het nieuwe artikel lezen op de website van ME Research UK of hieronder.

Aanwijzingen voor een verstoorde regulatie van het opioïde systeem bij ME/cvs en fibromyalgie

Onderzoekers

Arne Wyns, Jolien Hendrix, Elke De Bruyne, Lode Godderis, Jente Van Campenhout, Jo Nijs, Yanthe Buntinx, Huan-Yu Xiong, David Rice, Daniel Chiang, en Andrea Polli.

Instelling

Pain in Motion (PiM) International Research Group, Vrije Universiteit Brussel, België

Publicatie

Int. J. Mol. Sci. 2026, 27 , 826

Financiering

ME Research UK en het European College for Lymphatic Therapy in Nederland. Het is belangrijk om te vermelden dat, hoewel dit onderzoek niet direct door ME Research UK wordt gefinancierd, de groep gebruik heeft gemaakt van monsters die zijn verkregen tijdens hun eerdere, door ME Research UK gefinancierde project.

Belangrijkste bevindingen

Mensen met ME/cvs en comorbide fibromyalgie (ME/cvs/FM) rapporteerden significant slechtere symptoomuitkomsten in vergelijking met gezonde controles.
Mensen met ME/cvs/FM hadden een significant hogere pijngevoeligheid in vergelijking met hun controlegroep.
De bevindingen suggereren dat het endogene opioïde systeem, een systeem dat centraal staat in de pijnregulatie, mogelijk ontregeld is bij mensen met ME/cvs/FM.
Meer onderzoek is nodig om de bevindingen van deze studie te valideren met grotere steekproeven en om te bekijken hoe de resultaten aansluiten bij de complexe ziekteprocessen die ten grondslag liggen aan ME/cvs/FM.

Over de studie

Een ontregeling van het endogene opioïde systeem, een systeem dat essentieel is voor de pijnregulatie, speelt mogelijk een rol in de ziekteprocessen die ten grondslag liggen aan ME/cvs en fibromyalgie, twee aandoeningen die gekenmerkt worden door overlappende symptomen, waaronder chronische pijn en vermoeidheid.

Daarom besloot het team van onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel, dat eerder al verschillende door ME Research UK gefinancierde studies heeft uitgevoerd naar onder meer de genetische basis van de hersenafgeleide neurotrofe factor, epigenetica en eiwitexpressie bij mensen met zowel ME/CVS als fibromyalgie (ME/cvs/FM), om te onderzoeken of veranderingen in genactiviteit die de DNA-sequentie zelf niet wijzigen (epigenetische modificaties) kunnen leiden tot ontregeling van het endogene opioïde systeem. Ze wilden ook nagaan of deze ontregeling mogelijk verband houdt met slechtere klinische uitkomsten – zoals grotere vermoeidheid en verhoogde pijngevoeligheid – bij mensen met ME/cvs/FM.

Het onderzoeksteam formuleerde met name de hypothese dat „het opioïde systeem van patiënten met ME/CVS en FM ontregeld is en dat de epigenetische regulatie van OPRM1 deze ontregeling, althans gedeeltelijk, veroorzaakt en mogelijk verantwoordelijk is voor slechtere klinische resultaten“.

Opvallend is dat OPRM1 een gen is dat een receptor aanmaakt – de ‘mu-opioïde receptor’ – die cruciaal is voor pijnregulatie.

Wat hebben ze gedaan?

In deze studie namen 28 personen met „een duidelijke diagnose van ME/cvs volgens de criteria van het Center for Disease Control and Prevention (de IOM-diagnosecriteria van 2015) en van FM volgens de criteria van het American College of Rheumatology (ACR-2011)”, samen met 26 op hen afgestemde gezonde controles, op twee verschillende ochtenden, met een tussenpoos van vier dagen, deel aan ziekenhuisafspraken voor onderzoeksevaluatie. De gegevensverzameling vond plaats op de afdeling Interne Geneeskunde en Endocrinologie van het Universitair Ziekenhuis Brussel van augustus 2015 tot maart 2017.

Bij elk bezoek werd informatie verzameld over de kenmerken (zoals leeftijd en body mass index), de algemene gezondheid en de fysieke activiteit van de deelnemers met behulp van vragenlijsten. Ook werd de pijngevoeligheid beoordeeld en werden bloedmonsters afgenomen.

De onderzoekers gebruikten vervolgens complexe methoden om de bloedmonsters voor te bereiden voor epigenetische analyse en onderzochten of er verschillen waren in de bevindingen tussen de deelnemers met ME/cvs/FM en de gezonde controlegroep.

Wat hebben ze gevonden?

De resultaten waren complex, maar kort gezegd waren er significante verschillen tussen deelnemers met ME/cvs/FM en gezonde controlepersonen:

Mensen met ME/cvs/FM rapporteerden significant slechtere symptoomuitkomsten in vergelijking met gezonde controlepersonen.
Mensen met ME/cvs/FM hadden ook een significant hogere pijngevoeligheid in vergelijking met hun gematchte tegenhangers.
Deelnemers met ME/cvs/FM vertoonden significant hogere methylering in het OPRM1-promotorgebied.

Belangrijk is dat de bevindingen suggereren dat het opioïde systeem bij mensen met ME/cvs/FM inderdaad ontregeld kan zijn.

Beperkingen

Het onderzoeksteam wijst op een aantal beperkingen van de studie, waaronder:

De steekproefgrootte was mogelijk niet optimaal voor de onderzoeksvraag, en daarom moeten de resultaten volgens de auteurs met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
De gebruikte methoden leverden een momentopname van de methylering in het OPRM1-promotorgebied op, in plaats van een volledig beeld. In het artikel merkt het team op dat toekomstig onderzoek zou moeten overwegen om “het epigenoom op grotere schaal in kaart te brengen”.

Conclusies

De resultaten van deze studie ondersteunen de hypothese van een ontregeling van het opioïde systeem bij mensen met ME/cvs/FM in vergelijking met gezonde controlepersonen. Er is echter meer onderzoek nodig om de bevindingen van deze studie te valideren met grotere steekproeven en om te bekijken hoe de resultaten aansluiten bij de complexe ziekteprocessen die ten grondslag liggen aan ME/cvs/FM.

Belangrijk is dat het team opmerkte dat “om vooruitgang te boeken in het ontrafelen van deze mechanismen, we de heterogene sociaaleconomische, psychologische en biologische aard van de aandoeningen moeten benadrukken”. ME Research UK voegt eraan toe dat het in de toekomst ook nuttig zou zijn om te onderzoeken of de ontregeling afzonderlijk kan worden waargenomen bij mensen met ME/cvs en bij mensen met FM.

Citeren?

Wyns, A., Hendrix, J., Van Campenhout, J., Buntinx, Y., Xiong, H.-Y., De Bruyne, E., Godderis, L., Nijs, J., Rice, D., Chiang, D., & Polli, A. (2026). Hypermethylation of OPRM1: Deregulation of the Endogenous Opioid Pathway in Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome and Fibromyalgia. International Journal of Molecular Sciences, 27(2), 826. https://doi.org/10.3390/ijms27020826