Op 7 juli werd een onderzoeksartikel met de titel ‘SMPDL3B a novel biomarker and therapeutic target in myalgic encephalomyelitis’ [SMPDL3B een nieuwe biomarker en therapeutisch doelwit in myalgische encefalomyelitis] (Rostami-Afshari et al 2025) gepubliceerd in Journal of Translational Medicine.
Abstract
Achtergrond
Sphingomyelin phosphodiesterase acid-like 3B (SMPDL3B) is in opkomst als een potentiële biomarker en therapeutisch doelwit in myalgische encefalomyelitis (ME), een complexe multisysteemaandoening gekenmerkt door immuundisfunctie, metabole stoornissen en aanhoudende vermoeidheid. Deze studie onderzoekt de rol van SMPDL3B in de pathofysiologie van ME en de klinische relevantie ervan.
Methoden
Een case-control studie (patiënt-controleonderzoek) werd uitgevoerd in twee onafhankelijke cohorten: een Canadees cohort (249 ME-patiënten, 63 controles) en een Noors replicatiecohort (141 ME patiënten). Plasma- en membraangebonden SMPDL3B niveaus werden gekwantificeerd met behulp van ELISA en flowcytometrie. De genexpressie van SMPDL3B en PLCXD1, die coderen voor fosfatidylinositol-specifieke fosfolipase C (PI-PLC), werd geanalyseerd door middel van qPCR. De effecten van dipeptidylpeptidase-4 (DPP-4) remmers – vildagliptine, saxagliptine en linagliptine – op de modulatie van membraangebonden en oplosbaar SMPDL3B werden in vitro beoordeeld met qPCR, flowcytometrie en ELISA.
Resultaten
ME-patiënten vertoonden significant verhoogde plasma SMPDL3B-spiegels, die correleerden met de ernst van de symptomen. Flowcytometrie toonde een vermindering van membraangebonden SMPDL3B in monocyten, vergezeld van verhoogde PLCXD1 expressie en verhoogde plasmawaarden van PI-PLC en SMPDL3B. Deze bevindingen suggereren dat immuunontregeling bij ME mogelijk gekoppeld is aan een verhoogde splitsing van membraangebonden SMPDL3B door PI-PLC. Geslachtsspecifieke verschillen werden waargenomen, waarbij vrouwelijke ME-patiënten hogere SMPDL3B-niveaus in plasma vertoonden, een effect dat beïnvloed werd door oestrogeen. In vitro verhoogde oestradiol de expressie van SMPDL3B, wat wijst op hormonale regulatie. Vildagliptine en saxagliptine werden getest op hun vermogen om PI-PLC-activiteit te remmen, onafhankelijk van hun rol als DPP-4-remmers, en herstelden de membraangebonden SMPDL3B terwijl ze de oplosbare vorm ervan verminderden.
Conclusies
SMPDL3B blijkt een belangrijke biomarker te zijn voor de ernst van ME en immuunontregeling, waarbij de activiteit ervan beïnvloed wordt door hormonale en PI-PLC-regulatie. Het vermogen van vildagliptine en saxagliptine om de membraangebonden SMPDL3B te behouden en zijn oplosbare vorm te verminderen via PI-PLC-remming, suggereert een nieuwe therapeutische strategie. Deze bevindingen rechtvaardigen klinische studies om hun potentieel in het verminderen van immuundisfunctie en symptoomlast bij ME te evalueren.
Commentaar MEA
Er zijn nu verschillende onderzoeksgroepen over de hele wereld die gebruik maken van afwijkingen in het bloed om te proberen een betrouwbare diagnostische biomarker voor ME/cvs te vinden.
Hier in het Verenigd Koninkrijk financiert het MEA Ramsay Research Fund (RRF) twee biomarkerstudies aan de universiteiten van Oxford en Surrey en we overwegen nu een derde aanvraag. Al deze onderzoeken maken gebruik van bloedmonsters uit de ME Biobank – waar de basiskosten worden betaald door het MEA RRF.
Een diagnostische biomarker voor ME/cvs moet zowel gevoelig (d.w.z. het moet positief zijn bij een zeer hoog percentage mensen) als specifiek (d.w.z. het moet niet gevonden worden bij andere aandoeningen met vergelijkbare symptomen) zijn.
Het vinden van een unieke biomarker is dus geen gemakkelijke taak!
Dit onderzoek richtte zich op een afwijking in een chemische stof genaamd sfingomyeline fosfodiësterasezuur 3B* (SMPDL3B). Het heeft een aantal interessante voorlopige bevindingen opgeleverd die aangeven dat SMPDL3B in opkomst is als een potentiële biomarker voor de ernst van de ziekte, dat het gekoppeld kan zijn aan disfunctie van het immuunsysteem en dat dit zou kunnen helpen bij de ontwikkeling van medicamenteuze behandelingen voor ME/cvs.
Er is echter duidelijk meer werk nodig om te bevestigen dat deze afwijking op grote schaal voorkomt bij ME/cvs en niet aanwezig is bij andere aandoeningen die ME/cvs-achtige symptomen veroorzaken.
*Extra informatie voor lezers met een wetenschappelijke achtergrond:
Sphingomyelin phosphodiesterase acid-like 3B (SMPDL3B) is een vetmodificerend enzym dat een rol speelt bij het reguleren van cellulaire signaalroutes, met name die waarbij Toll-like receptoren (TLR’s) en sfingolipiden betrokken zijn. Het fungeert als een negatieve regulator van aangeboren immuunsignalering en is betrokken bij de podocytenfunctie en de vorming van lipidedruppels. SMPDL3B is ook betrokken bij verschillende ziekten, waaronder nierziekten en kanker.
Dr. Charles Shepherd,
Trustee en Medisch Ere-adviseur van de ME Association,
Lid van de ME/cvs-richtlijncommissie van NICE uit 2018-2021,
Lid van de Chief Medical Officer’s Werkgroep ME/cvs-Werkgroep uit 2002
© ME Association, 10 juli 2025. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
Opnieuw gepubliceerd met vriendelijke toestemming van de Britse ME Association.
Engelse versie beschikbaar op hun website: www.meassociation.org.uk
Citeren?
Rostami-Afshari, B., Elremaly, W., Franco, A. et al. SMPDL3B a novel biomarker and therapeutic target in myalgic encephalomyelitis. J Transl Med 23, 748 (2025). https://doi.org/10.1186/s12967-025-06829-0
