Tweederde van de patiënten met chronisch vermoeidheidssyndroom draagt sporen van een infectie met een retrovirus. Een belangrijke doorbraak voor de erkenning van deze aandoening, meent het tijdschrift Science.
Over chronisch vermoeidheidssyndroom is de medisch-wetenschappelijke wereld het nog lang niet eens. Sommigen zijn ervan overtuigd dat het gaat om een verspreide ontsteking van de hersenen en het ruggenmerg – zij spreken dan ook liever van myalgische encephalomyelitis – anderen wijzen er steevast op dat het ‘ontstekende agens’ nog nooit geïdentificeerd is.
In die controverse brengt het onderzoek van Vincent Lombardi van het Wittemore Peterson Institute in Reno (VS) wellicht verandering. Hij ontdekte bij 68 van de 101 onderzochte bloedstalen van CVS-patiënten de aanwezigheid van het retrovirus XMRV. Dat virus lijkt sterk op een gekende familie van leukemie veroorzakende virussen bij muizen. In een controlegroep van 218 gezonde individuen waren slechts acht personen geïnfecteerd door het virus.
Kip of ei
Of het XMRV echt de oorzaak is van CVS, is voor John Coffin van de Tufts Universiteit in Boston (VS) nog geen uitgemaakte zaak. Het is ook mogelijk dat CVS-patiënten dit virus dragen omdat hun immuunsysteem verzwakt is. Het virus zou dan na het ontstaan van de aandoening komen, in plaats van ze te veroorzaken. De vraag van de kip of het ei moet verder uitgeklaard worden via bijkomende epidemiologisch en laboratoriumonderzoek, aldus Coffin in een ‘Perspective’-artikel in hetzelfde nummer van Science.
CVS, kanker en wat nog?
Verrassend is wel dat het XMRV drie jaar geleden werd ontdekt bij enkele patiënten met prostaatkanker. Ondertussen weten we dat een kwart van een grote groep onderzochte bioptieën van patiënten met prostaatkanker ook positief is voor het virus. Coffin maakt zich ongerust over het virus. In de verschillende onderzochte stalen vertoont het een beperkte genetische diversiteit, wat wijst op een relatief recent ontstaan. Bovendien is nu al 4% van de ‘gezonde’ bevolking in aanraking gekomen met het virus. Welke gevolgen dat zal hebben, is onduidelijk voor hem. Bij andere zoogdieren dragen deze virussen bij tot het ontstaan van kanker (o.a. leukemie). Misschien is het virus wel de oorzaak van diverse aandoeningen, meent Coffin, de toekomst zal het uitwijzen.
Het kan echter ook een onschuldige richting uitgaan: de mensheid werd in het verleden reeds gebombardeerd door duizenden retrovirussen. Een deel ervan slaagde er zelfs in om zich te integreren in ons genetisch materiaal zodat we het van de ene generatie op de andere doorgeven. Zonder er blijkbaar veel last van te hebben.
Referentie:
Lombardi, V.C. et al., Detection of an Infectious Retrovirus, XMRV, in Blood Cells of Patients with Chronic Fatigue Syndrome, Science, 8 oktober 2009, 10.1126/science.1179052
Coffin, J.M. et al., A New Virus for Old Diseases?, Science, 8 oktober 2009, 10.1126/science.1181349
