Een onlangs gepubliceerd onderzoeksartikel in ‘Trends in Neurosciences’ bespreekt de presentatie, mogelijke oorzaak en behandeling van cognitieve disfunctie/hersenmist bij een aantal medische aandoeningen, waaronder ME/cvs en langdurige covid.
Denno, Zhao, Husain, and Hampshire (2025)
Samenvatting
- Symptomen: hersenmist gaat vaak samen met cognitieve stoornissen, zoals moeite met focussen, geheugenverlies en traag denken, vaak in combinatie met vermoeidheid, angst en stemmingsstoornissen.
- Oorzaken: uit het artikel blijkt dat hersenmist het gevolg is van zowel cognitieve prestatieproblemen als niet-cognitieve factoren zoals vermoeidheid en emotionele stress. De bijdrage van deze elementen verschilt per medische aandoening.
- Post-COVID-19 hersenmist: long covid wordt gebruikt als een casestudie, die benadrukt hoe hersenmist een langdurig symptoom blijft en vaak het geheugen, de aandacht en de uitvoerende functies aantast.
- Neurale Correlaten: het artikel bespreekt eerder onderzoek naar beeldvorming van de hersenen en biomarkers. Hieruit kwamen enkele structurele veranderingen in de hersenen en ontstekingsmarkers naar voren, maar er kon geen consistente neurobiologische oorzaak voor alle aandoeningen worden vastgesteld.
- Uitdagingen voor onderzoek: het vraagt om duidelijkere definities en gestandaardiseerde maatregelen om hersenmist te bestuderen, met het argument dat de term zelf te breed en onnauwkeurig kan zijn. Toekomstig onderzoek zou zich moeten richten op het onderscheiden van verschillende elementen van hersenmist en het onderzoeken van mogelijke gedeelde mechanismen.
Uittreksels
Abstract
‘Hersenmist’ wordt vaak gemeld bij meer dan een dozijn chronische ziekten, maar wat is het? We bespreken onderzoek naar aandoeningen waarbij hersenmist voorkomt en evalueren de definities en objectieve correlaties ervan. Hersenmist wordt gebruikt om te verwijzen naar een variabele reeks overlappende symptomen die te maken hebben met cognitie, vermoeidheid en emotie. Het wordt gedefinieerd als een afzonderlijk symptoom, een syndroom of een niet-specifieke term.
We bekijken het bewijs dat hersenmist een transdiagnostische entiteit is met een gemeenschappelijke fenomenologie en profiel van objectieve cognitieve tekorten. We bespreken waar deze overeenkomsten vandaan komen en stellen dat taalkundige ambiguïteit, gedeelde cognitieve stoornissen en niet-cognitieve factoren waarschijnlijker zijn dan gedeelde neurobiologie. We geven aan hoe toekomstig onderzoek bestaande hulpmiddelen kan toepassen om de verschijnselen die door hersenmist worden veroorzaakt, te verduidelijken.
“Hoewel er bewijs is dat een breed scala aan mechanismen verband houdt met hersenmist, worden er maar weinig gedeeld en lijken veel ervan stoornisspecifiek te zijn. Hoewel er verderop in de causale keten gedeelde mechanistische factoren kunnen zijn, zoals neuro-inflammatie, BBB-disfunctie of verstoorde cerebrale perfusie homeostase, is het huidige bewijs hiervoor beperkt tot specifieke aandoeningen.”
Denno et al
Commentaar ME Association
“Cognitieve disfunctie, ook bekend als ‘brain fog’ of hersenmist, verwijst naar problemen met het kortetermijngeheugen, concentratie, informatieverwerking en en het vermogen om woorden te vinden. Het is een veel voorkomend en invaliderend symptoom bij zowel ME/cvs als long covid.”
Dit is een gedetailleerd overzicht van de presentatie, mogelijke oorzaken en behandeling van cognitieve disfunctie/hersenmist bij een aantal medische aandoeningen waarbij dit een belangrijk en invaliderend kenmerk kan zijn.
De MEA heeft een informatiefolder over het omgaan met cognitieve stoornissen bij ME/cvs.”
Dr. Charles Shepherd,
Trustee en Medisch Ere-adviseur van de ME Association,
Lid van de ME/cvs-richtlijncommissie van NICE uit 2018-2021,
Lid van de Chief Medical Officer’s Werkgroep ME/cvs-Werkgroep uit 2002
© ME Association, 3 maart 2025. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
Opnieuw gepubliceerd met vriendelijke toestemming van de Britse ME Association.
Engelse versie beschikbaar op hun website: www.meassociation.org.uk
