Een kleinschalige verkennende studie heeft aangetoond dat de zuurstofdiffusie in de skeletspieren – een belangrijk proces in het lichaam dat ervoor zorgt dat zuurstof naar de spiercellen wordt getransporteerd voor energieproductie – mogelijk verstoord is bij zowel mensen met ME/cvs als bij mensen met langdurige covid.
Het onderzoeksteam rekruteerde 37 personen: 11 die voldeden aan de IOM-criteria voor ME/CVS, 15 die voldeden aan de WHO-definitie voor langdurige covid en 11 gezonde controles. Belangrijk is dat de informatie over personen met ME/cvs vóór maart 2020 werd verzameld, wat betekent dat deze deelnemers “op het moment van de beoordeling niet besmet waren met SARS-CoV-2”.
Alle deelnemers gaven hun geïnformeerde toestemming voordat ze een soort inspanningstest ondergingen die ‘invasieve cardiopulmonale inspanningstest (CPET)’ wordt genoemd. Invasieve CPET levert zeer gedetailleerde metingen van de bloeddruk en informatie over bloedgassen op, en maakt het mogelijk om het volume bloed dat het hart per minuut pompt (hartminuutvolume) tijdens inspanning te berekenen.
Interessant is dat de onderzoekers in hun artikel stellen dat resultaten van minder gedetailleerde, niet-invasieve CPET hebben aangetoond dat er tijdens het sporten verschillen lijken te zijn tussen mensen met ME/cvs en gezonde controles. In deze nieuwe studie maakte invasieve CPET – die volgens de auteurs zelden is gebruikt in ME/cvs-onderzoek – een grondiger onderzoek mogelijk, iets wat essentieel is om een beter inzicht te krijgen in de mechanismen van de ziekte.
De resultaten toonden aan dat, hoewel de metingen in rust voor de drie groepen zeer vergelijkbaar waren, tijdens de inspanning de maximale hoeveelheid zuurstof die het lichaam tijdens de inspanning verbruikte (piekzuurstofverbruik) verminderd was bij mensen met ME/cvs en bij mensen met langdurige covid. Belangrijk is dat de zuurstofdiffusie in de skeletspieren de meest aangetaste parameter was.
De onderzoekers benadrukken dat hun bevindingen voortbouwen op eerder onderzoek – zoals dat van Rob Wüst, die momenteel werkt aan een project dat wordt gefinancierd door ME Research UK – waaruit blijkt dat inspanningsintolerantie bij mensen met ME/cvs en bij mensen met langdurige covid te wijten is aan “mechanismen die verder gaan dan deconditionering”. In het artikel legt het team uit dat inspanningsintolerantie ook kan worden waargenomen bij goed getrainde personen die langdurige covid of ME/cvs ontwikkelen.
De auteurs van het artikel suggereren dat een verminderde zuurstofdiffusie in de skeletspieren mogelijk een gemeenschappelijk mechanisme en een potentieel therapeutisch doelwit is voor inspanningsintolerantie bij mensen met ME/cvs en bij mensen met langdurige covid. Soortgelijke bevindingen werden gedaan door een Amerikaans onderzoeksteam onder leiding van Johanna Squires, waaronder de bekende ME/cvs-onderzoeker dr. David Systrom, maar tot nu toe werd alleen het abstract van dit onderzoek gepubliceerd.
Voordat definitieve conclusies kunnen worden getrokken, is meer onderzoek nodig om te beoordelen of verminderde zuurstofdiffusie in skeletspieren ook bij grotere groepen deelnemers kan worden waargenomen, en om te onderzoeken of factoren zoals geslacht, ernst van de ziekte, etniciteit en duur van de ziekte van invloed kunnen zijn op de waargenomen resultaten.
Het is essentieel dat onderzoekers rekening houden met de noodzaak van studies waarbij personen met ME/cvs en personen met langdurige covid worden onderworpen aan inspanningstests. Potentiële deelnemers moeten duidelijk worden geïnformeerd over wat de studie inhoudt en over het feit dat er niet alleen een risico bestaat op PEM, maar ook op verergering van de ernst van de ziekte.
Het is belangrijk dat onderzoekers de risico’s en voordelen van dergelijke studies afwegen en ervoor zorgen dat er passende ethische goedkeuring is en dat alle deelnemers vrijwillig geïnformeerde toestemming hebben gegeven en de kans hebben gekregen om antwoord te krijgen op al hun vragen. De passende betrokkenheid van mensen met ervaring met de ziekten via patiënten- en publieke participatie kan bijzonder nuttig zijn om ervoor te zorgen dat alle relevante factoren in aanmerking worden genomen.
NB: Bij het beoordelen van informatie over groepen mensen met ME/cvs en mensen met langdurige covid is het belangrijk om te onthouden dat ME/cvs een op symptomen gebaseerde klinische diagnose is en geen mechanistische diagnose. Het is duidelijk dat er een hoge mate van gedeelde pathofysiologie bestaat tussen ME/cvs en langdurige covid, en dat de twee diagnostische labels elkaar niet uitsluiten.
© ME Research UK, 24 september 2025. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids.
Citeren?
Jothi, S., Insel, M., Claessen, G., Kubba, S., Howden, E. J., RuizCarmona, S., Levine, T., & Rischard, F. P. (2025). Long COVID and chronic fatigue syndrome/myalgic encephalitis share similar pathophysiologic mechanisms of exercise limitation. Physiological Reports, 13, e70535. https://doi.org/10.14814/phy2.70535
