Waar de wegen van Fibromyalgie en ME/CVS zich scheiden (en waar niet)

Door Cort Johnson, 8 Augustus 2014

De laatste tijd zien we, wat lijkt op, een grote mate van gelijkenis in de spierproblemen in het Chronisch Vermoeidheids Syndroom en Fibromyalgie. We weten dat Dr. Bateman en anderen geloven dat ME/CVS en Fibromyalgie zich voordoen in een vermoeidheids-pijn continuüm – dat ze op elkaar lijkende aandoeningen zijn die verschillen in de hoeveelheid vermoeidheid en pijn. Beiden treffen voornamelijk vrouwen, en dezelfde geneesmiddelen worden gebruikt bij beide aandoeningen.

Zowel Dr. Natelson en de Lights hebben echter verschillen gevonden in ME/CVS+FM patiënten versus patiënten met alleen ME/CVS, en Natelson stelt dat het twee heel verschillende aandoeningen zijn.

Nu laat een recent onderzoek zien op wat voor manier dat zo is.

Verlaagde BDNF waarden – beschreven als een zenuw reparatie-agens – zijn onlangs gevonden bij het Chronisch Vermoeidheids Syndroom en Multiple Sclerose. De aangetroffen waarden – minder dan 25% van normaal – waren verbluffend laag, en dit suggereerde dat het neuron functioneren een grote klap krijgt in beide aandoeningen. Gezien de schade aan de zenuwen gevonden bij MS patiënten werd dat resultaat verwacht bij MS – maar niet bij ME/CVS.

Een recent Fibromyalgie-BDNF onderzoek lijkt een heel andere aandoening te portretteren. Onderzocht werd de BDNF en een centrale sensitisatie marker (S100B) in het bloed van zesenvijftig FM patiënten en vervolgens werd bepaald of dit samenhangt met de pijngrens (de grens waarbij druk pijn begint te produceren). Hoe lager de pijngrens, hoe meer pijn een persoon heeft. Het onderzoek bevatte geen gezonde controles en bepaalde, strikt genomen, dus niet of BDNF waarden hoger of lager dan normaal waren bij FM.

Microgliale activering en centrale sensitisatie  

Voordat we naar de bevindingen gaan, laten we eerst eens kijken naar S100B. S100B is zo’n intrigerende factor dat het verbazingwekkend is dat het nog niet eerder is onderzocht bij FM of bij elke andere pijn aandoening. S100B reguleert twee belangrijke cytokines, IL-1b en TNF-a, die allebei betrokken kunnen zijn bij FM en ME/CVS. Het activeert ook de nucleaire transscriptiefactor die volgens Maes ten grondslag ligt aan het inflammatoire milieu bij ME/CVS en depressie. Het wordt ook beschouwd als een surrogaat voor microgliale activering.

Onderzoeksbevindingen

Dit onderzoek wees uit dat verhoogde BDNF en S100B waarden werden geassocieerd met een verhoogde gevoeligheid voor pijn bij FM. Andere onderzoeken hebben ook verhoogde BDNF waarden bij FM gevonden. Deze FM bevindingen staan in schril contrast met de verminderde BDNF waarden gevonden bij ME/CVS.

Met betrekking tot BDNF, lijkt ME/CVS meer op Multiple Sclerose dan op Fibromyalgie.

Hoge niveaus prikkeling versus lage niveaus van zenuwherstel?

Terwijl hoge BDNF waarden bij FM lijken op het verhogen van de activiteit van prikkelende pijnbanen, lijken lage BDNF waarden bij ME/CVS zenuw herstel te belemmeren en zenuwgeleiding te vertragen. Kan FM een aandoening van overprikkeling zijn terwijl ME/CVS een aandoening is van verlies van hersencapaciteit en vertraagd functioneren? Zou het zo simpel zijn?

Een snelle blik op de onderzoeksresultaten bij ME/CVS en Fibromyalgie indiceren meer overlap dan verschillen. Beide worden gekenmerkt door activering van het sympathische zenuwstelsel, verminderde aerobische capaciteit, verhoogde lactaat waarden (op de een of andere plaats), verminderde bloedtoevoer naar de hersenen, verminderde cortisol en een vermindering van de grijze stof in de hersenstam.

Overeenkomsten tussen ME/CVS en Fibromyalgie

• Verminderde hartslag variabiliteit – sympathische activatie zenuwstelsel
• Verminderde aerobische capaciteit bij FM / Verminderde aerobische capaciteit bij ME/CVS
• Verhoogd lactaat in de spieren bij FM / Problemen met lactaat metabolisme bij FM / Verhoogd lactaat in de hersenen bij ME/CVS
• Homocysteïne verhoogd in het ruggenmergvocht
• Verminderde bloedtoevoer naar de hersenen bij FM / Verminderde bloedtoevoer naar de hersenen bij ME/CVS
• Neuropeptide Y verhoogd bij FM / Neuropeptide Y verhoogd bij ME/CVS
• COMT polymorfisme geïmpliceerd bij FM / COMT polymorfisme bij ME/CVS
• Verminderd speeksel bij ontwaken reactie cortisol
• Verhoogd IL-6 bij FM / Verhoogd IL-6 bij ME/CVS
• Verminderde grijze stof in de hersenstam bij FM / Verminderde hersenen materie in de hersenstam bij ME/CVS

Verschillen tussen ME/CVS en Fibromyalgie

• Substantie P verhoogd bij FM / Verlaagd bij ME/CVS
• BDNF verhoogd bij FM / Verlaagd bij ME/CVS
• IL-8 verhoogd bij FM / Verlaagd bij ME/CVS
• Leptine verminderd bij FM / Verhoogd bij ME/CVS

Centrale sensitisatie – de sleutel?

Het is intrigerend dat de twee belangrijke verschillen tussen de twee aandoeningen, verhoogde substantie P en BDNF bij FM, geassocieerd worden met activering van het centrale zenuwstelsel.

Gezien de grote hoeveelheid pijn en problemen met stimulus overbelasting, zijn we er van uitgegaan dat ME/CVS ook een centrale sensitisatie stoornis is. Echter zijn twee markers geassocieerd met centrale sensitisatie, die verhoogd zijn bij FM, BDNF en substantie P, niet verhoogd maar eigenlijk verlaagd in ME/CVS.

De prikkelende neurotransmitter glutamaat is ook duidelijk verhoogd in sommige delen van de hersenen van FM patiënten, maar een CDC gen expressie onderzoek suggereerde dat een verminderde glutamaat opname aanwezig zou kunnen zijn bij ME/CVS. Bij het Stanford Symposium beschreef Dr. Zinn een ME /CVS brein gekenmerkt door een sterke ‘vertraging’. Het was een brein dat meer leek te slapen dan wakker te zijn.

Anderzijds heeft Jason voorgesteld dat limbische ontstekingen een soort ‘epileptische activiteit’ in delen van de hersenen bij ME/CVS veroorzaakt, en hoge waarden van neuropeptide Y en verlaagde hartslag variabiliteit geven aan dat het sympathische zenuwstelsel geactiveerd is bij beide aandoeningen. Klonopin (clonazepam), een zenuwstelsel remmer, wordt gebruikt in de behandeling van beide aandoeningen.

Uiteindelijk kan het zijn dat, net zoals het immuunsysteem bij ME/CVS, delen van de hersenen over- en ondergeactiveerd zijn bij beide aandoeningen.

Conclusie

Verhoogde waarden van BDNF en S100B worden geassocieerd met een verhoogde gevoeligheid voor pijn bij Fibromyalgie. Zij voegen zich bij een scala aan andere markers van centrale sensibilisatie markers gevonden bij FM.

Verschillende waarden van BDNF en substantie P bij het Chronisch Vermoeidheids Syndroom en Fibromyalgie suggereren dat de twee aandoeningen verschillen in belangrijke opzichten. Echter, de twee aandoeningen hebben veel meer overeenkomsten dan verschillen. Het centrale zenuwstelsel zou echter kunnen zijn waar de twee aandoeningen uiteenlopen.

Pijn is gebruikelijk bij ME/CVS, maar het blijkt dat de pijn, althans gedeeltelijk, op verschillende manieren wordt geproduceerd dan bij Fibromyalgie.

©Pauliene, ME-gids.net van Cort Johnson, 8 Augustus 2014