Georgetown University Medical Center, 23 oktober 2019
ME/CVS onderscheiden van GWI. Het insulagebied van de hersenen (rechterkolom) vertoont een grotere activatie bij chronisch vermoeidheidssyndroom dan bij gezonde controles of mensen met het Golfoorlogsyndroom. Het cerebellum (middelste kolom) vertoont minder activatie bij het Golfoorlogsyndroom dan gezonde controles of chronisch vermoeidheidssyndroom. De hersenstam vertoont minder activiteit (linkerkolom) bij het Golfoorlogsyndroom en grotere activatie bij chronisch vermoeidheidssyndroom. Deze verschillen ontstaan na inspanning. © Stuart Washington/ Georgetown.
Golfoorlogsyndroom (GWI) en chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) delen symptomen zoals invaliderende vermoeidheid, pijn, systemische hyperalgesie (gevoeligheid), negatieve emotie, slaap en cognitieve stoornissen die verergeren na milde inspanning (postexertionele malaise). Nu hebben neurowetenschappers aan Georgetown University Medical Center bewijs, afgeleid uit menselijke hersenstudies, dat GWI en ME/CVS twee verschillende aandoeningen zijn die een tegenovergesteld effect hebben op de hersenen.
De bevindingen, gepresenteerd in twee gerelateerde studies op de jaarlijkse bijeenkomst van de Society for Neuroscience (SFN) in Chicago, bieden een nieuw perspectief op neurotoxiciteit en suggereren dat er methoden ontwikkeld zouden kunnen worden om deze aandoeningen effectief te diagnosticeren en te behandelen, zegt de seniorauteur van de studies, Dr. James Baraniuk, een professor geneeskunde aan Georgetown.
GWI treft veteranen uit de Perzische Golfoorlog van 1990-1991 die blootgesteld werden aan een giftig milieu van zenuwagentia, pesticiden en andere neurotoxinen, terwijl de etiologie van ME/CVS onbekend is. De overlappende symptomen suggereren dat ze mogelijk enkele gemeenschappelijke ziektemechanismen delen.
Baraniuk was de eerste die unieke fysieke veranderingen vond in de hersenen van patiënten met GWI, en hij en zijn collega’s hebben ook veranderingen in de hersenchemie gevonden tussen GWI en ME/CVS. “Dit nieuwe werk benadrukt verder dat chronisch vermoeidheidssyndroom en Golfoorlogsyndroom twee zeer reële en twee zeer verschillende hersenziekten zijn,” zegt hij.
De twee studies van de SFN werden geleid door onderzoekers in het labo van Baraniuk. Eén die gepresenteerd werd door neurowetenschapper Stuart Washington, Ph.D., beschrijft hoe specifieke gebieden in de hersenen getroffen zijn door de aandoeningen, en de tweede, onder leiding van student Haris Pepermintwala, MS, bekijkt in groot detail een van die gebieden, de hersenstam, om te illustreren welke verschillende effecten deze aandoeningen hebben.
Myalgische encefalomyelitis/chronisch vermoeidheidssyndroom treft tussen 836.000 en 2,5 miljoen Amerikanen, volgens een rapport van de Nationaal Academy of Medicine uit 2015. Golfoorlogsyndroom ontwikkelde zich bij ongeveer een derde van de 697.000 veteranen die werden ingezet in de Perzische Golfoorlog van 1990-1991. Baraniuk zegt dat deze veteranen tijdens Operatie Desert Storm blootgesteld werden aan een combinatie van zenuwagentia, pesticiden en andere toxische chemicaliën die de chronische pijn en cognitieve en gastro-intestinale problemen mogelijk hebben uitgelokt.
GWI en ME/CVS hebben gemeenschappelijke kenmerken: cognitieve stoornissen, pijn en vermoeidheid, voornamelijk na lichamelijke inspanning. Om te bepalen hoe deze aandoeningen van invloed zijn op de hersenfunctie, hebben de onderzoekers de neuronale activatie bestudeerd met behulp van een functionele MRI (fMRI) tijdens een cognitieve test een dag voor en een dag na een inspanningstest op de fiets in hun verschillende groepen: 38 ME/CVS-patiënten, 80 GWI-patiënten, en een controlegroep van 23 gezonde sedentaire vrijwilligers. Hersenactivatie tijdens een werkgeheugentaak werd vergeleken tussen de fMRI-studies voor en na inspanning, en tussen de groepen met ME/CVS en GWI.
Voor inspanning was de hersenactivatie vergelijkbaar tussen de groepen. Na inspanning vertoonde de groep met ME/CVS echter een verhoogde activatie van de middenhersenen, terwijl GWI het tegenovergestelde effect had, met verminderde activatie in deze vitale regio van het arousalnetwerk. ME/CVS had ook verhoogde activatie in de insula. Bij GWI daarentegen, maar niet bij ME/CVS, zag men een afname in activatie in het cerebellum na inspanning. De bevindingen tonen aan dat specifieke hersenregio’s op tegengestelde manieren werkten, wat een differentiatie betekent tussen GWI en ME/CVS.
Hoewel deze gebieden betrokken zijn bij de pijnperceptie, naast hun vele andere taken, “betekent dit niet dat meer of minder activiteit direct gerelateerd is aan pijn,” zegt Washington. “Wat het aantoont, is dat de twee aandoeningen verschillend zijn van elkaar en verschillende cellulaire/moleculaire mechanismen inhouden.”
De tweede studie, onder leiding van Pepermintwala, bekeek van naderbij de specifieke regio’s binnen de hersenstam en bevestigde dat men bij ME/CVS een significant verhoogde activatie zag tijdens de cognitieve taak na de inspanningsprovocaties, terwijl men bij GWI significant verminderde activatie zag.
Deze regio’s zijn betrokken bij vitale functies voor onmiddellijke beoordeling van bedreigingen, beslissingen m.b.t. roofdier/prooi, arousal, modulatie van chronische pijn, slaap en andere neurogedragsfuncties, aldus Pepermintwala. Maar na inspanning had de groep met ME/CVS significant verhoogde activiteit bij de meerderheid van de geëvalueerde regio’s, terwijl de GWI-patiënten significant verminderde activatie ervoeren.
De resultaten ondersteunen ander onderzoek, post mortem uitgevoerd bij veteranen met PTSS, wat suggereert dat de hersenstam bij deze veteranen fysieke afwijkingen kunnen hebben, zoals een verlies aan neuronen, volgens Pepermintwala. “De middenhersenen worden getroffen door de inspanning en cognitieve uitdagingen, maar ME/CVS en GWI reageren op tegenovergestelde manieren, wat aantoont dat ze gerelateerd zijn, maar dat het duidelijk verschillende aandoeningen zijn.”
Meer informatie: Abstract (poster O33): Postexertionele hersenactiviteit geassocieerd met verbaal werkgeheugen onderscheidt Golfoorlogsyndroom van chronisch vermoeidheidssyndroom.
© Georgetown University Medical Center. Vertaling Zuiderzon, redactie Abby, ME-gids.
Lees ook
- Verschillende triggers – verschillende ziekten: inspanning beïnvloedt de hersenen van ME/cvs- en Golfsyndroompatiënten verschillend.
- Veranderingen in hersenvocht na inspanning onderscheiden CVS van Golfoorlogsyndroom
- Afwijkende cytokineniveaus onderscheiden ME (CVS) van Golfoorlogsyndroom en gezonde proefpersonen.
