15 mei 2025.
Ik betrap mezelf er vaak op dat ik reageer op onzinstudies, zoals een Noorse studie “Brief Outpatient Rehabilitation Program for Post-COVID-19 Condition: A Randomized Clinical Trial” [Kort revalidatieprogramma voor postcovid-19: een gerandomiseerde klinische studie] van Nerli et al., afgelopen december gepubliceerd door JAMA Network Open. De hoofdauteur was professor Vegard Wyller, de decaan van de Noorse vleugel van de ideologische CGT/GET/Lightning Process-brigades. De studie was zo slecht als je zou verwachten, gezien de herkomst ervan. (Hier is mijn bericht erover.)
Het is verfrissend als andere academici hun eigen kritiek uiten op het soort voor de hand liggende methodologische fouten die deze studie en zoveel van dit onderzoek ontsieren. Richard Aubrey White, een in Harvard opgeleide biostatisticus en onderzoeker aan het Noorse Instituut voor Volksgezondheid (NIPH), heeft zojuist een harde kritiek gepubliceerd op Nerli et al.- waarop de hoofdauteur heeft gereageerd met meer van de gebruikelijke blabla.
Het artikel verscheen in Forskning.no, een online publicatie gericht op nieuws over Noors en internationaal onderzoek, en bevat de opmerking dat White niet namens zijn werkgever schrijft. (NIPH is een broeinest van steun voor het zogenaamde “biopsychosociale” paradigma, dus Whites mening zou wel eens onpopulair kunnen zijn in sommige kringen).
Whites kritiek, genaamd “Veelbelovende behandeling voor langdurige covid zonder bewijs”, benadrukt soortgelijke problemen als die ik naar voren bracht. (Ik ben afhankelijk van Google Translate, dus houd me niet verantwoordelijk voor eventuele vertaalfouten).
“Een recente studie van Tom Farmen Nerli en anderen suggereert een behandeling ‘gebaseerd op een cognitieve en gedragsmatige benadering’. De studie heeft hoop gewekt, maar een nader onderzoek onthult ernstige methodologische zwakheden.
“Klinisch significant” is een cruciale term bij het beoordelen van de effectiviteit van een behandeling. Het betekent dat de behandeling een echte, merkbare verbetering in de gezondheid van de patiënt teweegbrengt – niet alleen een verschil dat statistisch gemeten kan worden. Het is niet genoeg om een verandering aan te tonen; het moet groot genoeg zijn om praktische betekenis te hebben voor de kwaliteit van leven en functioneren.
“De Nerli-studie gebruikt een fysieke functieschaal (SF-36-PF) waarin deelnemers zelf beoordelen in hoeverre hun gezondheid hen beperkt in alledaagse activiteiten zoals traplopen, boodschappen dragen of stofzuigen.
“In het analyseplan, geschreven voordat de resultaten bekend waren, stellen de auteurs dat een verbetering van ten minste 10 punten op deze schaal nodig is om een behandeling als klinisch significant te beschouwen.
“In deze studie behaalde de behandelgroep een gemiddelde verbetering van slechts 9,2 punten – onder de drempelwaarde. Ze hebben inderdaad een effect gemeten, maar volgens de criteria van de auteurs zelf is het niet groot genoeg om praktische betekenis te hebben.
“Toch presenteren de auteurs de behandeling in het artikel als klinisch significant en effectief. Dit is duidelijk misleidend.”
White wijst er ook op dat de opzet van de studie zich leent voor bias en dat bescheiden positieve resultaten daarom niet moeten worden gezien als bewijs voor het effect van de interventie zelf:
“Aangezien deelnemers de uitkomsten zelf beoordeelden (bijvoorbeeld: ”Is uw gezondheid zodanig dat u wordt beperkt in matige activiteiten zoals stofzuigen?”) en wisten of ze de interventie wel of niet kregen, is het onduidelijk hoeveel van het bescheiden effect van de interventie te wijten is aan het placebo-effect en responsbias.
“Dit betekent dat deelnemers hun verbetering overschat kunnen hebben omdat ze een effect verwachtten, of de aannames van de onderzoekers wilden bevestigen. Objectieve metingen, zoals het aantal stappen per dag, zouden waarschijnlijk nog zwakkere resultaten hebben laten zien.”
Volgens White zijn de implicaties duidelijk. De bevindingen van de studie wijzen op “de behoefte aan biomedische behandelingsstrategieën gericht op onder andere virale persistentie, postacute ontsteking, auto-immuniteit, trombose, reactivering van latente virussen, dysbiose, intestinale translocatie en mitochondriale disfunctie”.
Tot slot schrijft White: “Een verkeerde voorstelling van zaken, zwakke methoden en geheimhouding van gegevens zijn niet slechts technische details, maar ernstige fouten met grote gevolgen voor mensen die worstelen met langdurige covid. Alleen eerlijke en open wetenschap kan de basis vormen voor geïnformeerde keuzes voor patiënten, zorgverleners en politici.”
Het antwoord van de corresponderende auteur, Tom Nerli, is niet overtuigend. Hij gaat voorbij aan het belangrijkste punt achter Whites beschuldiging van onjuiste voorstelling van zaken, namelijk dat het primaire resultaat onder de drempel viel die door de onderzoekers zelf als klinisch significant werd beschouwd. En Nerli gaat niet in op de bezorgdheid over een ongeblindeerd onderzoek dat alleen vertrouwt op subjectieve uitkomsten. In plaats daarvan haalt hij soortgelijk onderzoek aan, alsof meerdere slecht ontworpen onderzoeken gezamenlijk het probleem kunnen corrigeren.
Tot slot is een van zijn suggesties echt een staaltje van waanideeën: “De resultaten van onze studie zijn zo veelbelovend dat het aangeboden zou moeten worden aan de patiëntengroep die op dit moment geen andere gedocumenteerde effectieve behandeling beschikbaar heeft.”
Er is duidelijk een enorme kloof tussen de twee versies van de werkelijkheid die in deze uitwisseling worden gepresenteerd.
© David Tuller voor Virology Blog. Vertaling admin, redactie NAHdine, ME-gids
